از ادعای عجیب و غریب ناصر تقوایی تا «انزوای ناخواسته‌»اش

۲۲ مهر ماه اولین سالروز درگذشت ناصر تقوایی است، فیلم‌سازی که آثار ماندگاری در سینمای ایران به یادگار گذاشت، به بهانه درگذشت خالق «ناخدا خورشید» ، «کاغذ بی‌خط»، در استودیو ایسنا میزبان احمد طالبی ‌نژاد، مننقد و نویسنده سرشناس سینمای ایران بودیم که در سال‌های مختلف از نزدیکان و همراهان این فیلم‌ساز بود و کتابی با نام «به روایت ناصر تقوایی» را منتشر کرده است.

در ادامه متن گفت‌وگوی ایسنا را با احمد طالبی‌نژاد می‌خوانید: 

به بهانه سالروز درگذشت ناصر تقوایی می‌خواهیم از روزی شروع کنیم که خبر درگذشت این هنرمند را شنیدید، از حس‌ و حالتان در آن روز بگوید! 

واقعیت این است که خیلی تمایلی ندارم، درباره حس‌وحالم در آن روز صحبت کنم؛ چون از قبل در جریان بودم که دیگر چیزی از او باقی نمانده است. آخرین باری که ناصر تقوایی را دیدم، بسیار تکیده بودند؛ چشم‌هایشان گود رفته بود و حالتی داشت که انگار تندیسی از یک انسان روبه‌روی شما نشسته است؛ نه صحبتی می‌کرد و نه...

این دیدار هم، به مدد روزی بود که همسرش در خانه نبود و من توانستم بروم و ناصر (تقوایی) را ببینم. اگر فرصتی پیش بیاد، درباره مشکلاتی که در سال‌های اخیر بود، صحبت خواهم کرد. البته من با او مشکلی نداشتم و تقوایی هم با من مشکلی نداشت؛ شخص سومی باعث شده بود که همه دچار مشکل بشوند.

اما بهتر بحث را از نکته‌ای که در کتاب‌ام با عنوان «به روایت ناصر تقوایی» هست، شروع کنم، شاید فتح بابی برای صحبت‌های بعدی‌مان باشد. جایی از کتاب، از قول خود ناصر تقوایی آمده است که: «من در دوران جنینی فیلم‌ساز بودم.» یعنی از زمانی که در شکم یا رحم مادر بودم، فیلم‌ساز بودم و می‌دانستم جای دوربین یعنی چه و لنز یعنی چه!

خب، این ادعای خیلی عجیب‌وغریبی است و باور کردنش سخت است. اما به نظر من، شاید خیلی هم عجیب نباشد. به هر حال، کسانی هستند که به نوعی این جَنم را ــ حالا جنم هر کاری را ــ از گذشتگان به ارث برده‌اند. ناصر تقوایی بچه جنوب بود. پدرش گمرک‌چی بود و در گمرکات جنوب کار می‌کرد؛ از بندرعباس گرفته تا اهواز و آبادان و بندر کُنگ، همان جایی که فیلم «ناخدا خورشید» را در آنجا ساخته است. …