چگونه جنگ نقشه بازار جهانی انرژی را دگرگون کرد؟

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد -  کسری غفوری: شش ماه پس از آنکه حملات ایالات متحده و اسرائیل تولید سوخت‌های فسیلی در خاورمیانه را مختل کرد و تنگه هرمز را به یک میدان نبرد مبدل ساخت، جهان در حال درک تصویر روشن‌تری از پیامدهای اقتصادی این بحران است. اکنون به وضوح می‌توان دید که این درگیری‌ها چگونه نقشه انرژی جهانی را از پایه بازطراحی کرده است. گزارش‌های جدید نشان می‌دهند که جهش شدید قیمت سوخت‌های فسیلی ناشی از این جنگ، دولت‌ها، شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان را با سرعتی بی‌سابقه به سوی انرژی‌های تجدیدپذیر سوق داده و صف برندگان و بازندگان این بحران را کاملا از یکدیگر متمایز کرده است.

داده‌های مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک در هلسینکی حاکی از آن است که از زمان آغاز جنگ، واردکنندگان جهانی سوخت‌های فسیلی بیش از ۳۳۰ میلیارد دلار هزینه مازاد پرداخت کرده‌اند. برای درک بزرگی این عدد کافی است بدانیم که این رقم با کل تولید ناخالص داخلی فنلاند در سال ۲۰۲۵ برابری می‌کند. در مقابل، این پرواز قیمت‌ها به کام شماری از کشورهای تولیدکننده نفت و گاز در خارج از منطقه جنگی تمام شده است.

در این میان اقتصادهایی که پیش از آغاز جنگ مسیر عبور از سوخت‌های فسیلی را در پیش گرفته بودند، مقاومت بسیار بهتری در برابر این بحران از خود نشان دادند. برای نمونه پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر که از سال ۲۰۲۰ در چین به بهره‌برداری رسیده‌اند به این کشور کمک کردند تا تنها در فاصله ماه‌های مارس تا ژوئیه از واردات نزدیک به هشت میلیارد دلار سوخت فسیلی بی‌نیاز شود.

این دگرگونی‌های ساختاری در نهایت می‌تواند پیامدهای عمیقی برای محیط‌ زیست به همراه داشته باشد. تحلیل‌های اولیه موسسه کلایمت تریس نشان می‌دهد که انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای در نیمه نخست سال به شکلی نسبی کنترل شده و در مقایسه با مدت مشابه سال قبل تنها دو دهم درصد افزایش یافته است. تینگ سو تحلیلگر ارشد این موسسه معتقد است که رشد مداوم انرژی‌های تجدیدپذیر خبر خوبی به نظر می‌رسد اما همزمان تاکید می‌کند که نوسانات و اختلالات مداوم در تنگه هرمز، پیش‌بینی روندهای بلندمدت را بسیار دشوار کرده است. …