«بی حسی عاطفی»: قاتلی خاموش‌تر از خیانت

عصر ایران/ سواد زندگی؛ مریم طرزی - آسیب‌شناسان رابطه می‌گویند خطرناک‌ترین مرحله زندگی زناشویی، نه زمان دعواهای پرخشم است و نه دوران خیانت؛ بلکه برهه‌ای است که همه‌چیز به ظاهر «خوب» است، اما هیچ‌چیز «عمیق» نیست: بحران صفر عاطفی!

دوره‌ای که زوج‌ها به جای احساسات منفی، با نوعی «بی‌حسی» دست‌وپنجه نرم می‌کنند و در لاکِ خاموشِ روزمرگی، آرام‌آرام از هم دور می‌شوند.

اما چطور می‌توان این «بحرانِ صفرِ عاطفی» را شناسایی کرد و از دلِ سکوتِ بیمحتوا، مسیری به سوی صمیمیتِ واقعی ساخت؟ بحران صفر عاطفی «آرامشِ سمی»؛ قاتلی خاموش‌تر از خیانت

وقتی از بحران‌های زناشویی حرف می‌زنیم، ناخودآگاه تصویر فریاد، قهر، یا درِ کوبیده‌شده در ذهن ما نقش می‌بندد.

اما روان‌شناسان بالینی هشدار می‌دهند که مهلک‌ترین آفتِ رابطه، گاهی در سکوتِ کامل رشد می‌کند.

پژوهشی تازه در مجله Sage Journals (۲۰۲۶) توسط «ریگتی و همکاران» نشان می‌دهد که روابط در چهار گونه‌ی ارزیابی‌شده قرار می‌گیرند و خطرناک‌ترین آن‌ها وضعیتی است که محققان آن را «بی‌تفاوتی» نامیده‌اند؛ حالتی که نه بار مثبت دارد و نه بار منفی.

یعنی زوج‌ها دیگر نه عاشق‌اند، نه متنفر؛ فقط «هیچ» هستند.

در این مرحله، همه‌چیز سر جای خود به نظر می‌رسد: شغل هست، خانه هست، بچه‌ها بزرگ می‌شوند و حتی تعطیلات آخر هفته هم طبق برنامه پیش می‌رود.

اما یک عنصر کلیدی گم شده است: احساسِ بودن در کنار کسی که واقعاً او را می‌شناسی.

به تعبیر درمانگران روابط، «فقدانِ تعارض با وجودِ ارتباط یکی نیست؛ بسیاری از زوج‌ها در آرامشی زندگی می‌کنند که تهی از معناست».  چرا «بی‌سوادی عاطفیِ مزمن» ریشه بحران است؟

بسیاری از ما در مدرسه، ریاضیات و ادبیات می‌آموزیم، اما هیچ‌کس به ما نمی‌آموزد که با «احساسات خنثی» در یک رابطهٔ بلندمدت چه کنیم.

اینجاست که پای «بی‌سوادی عاطفیِ مزمن» به میان می‌آید.

زوج‌ها وقتی دعوا دارند، می‌دانند باید آشتی کنند؛ وقتی خشمگین‌اند، می‌دانند باید فریاد بزنند یا سکوت کنند. اما وقتی هیچ‌چیز حس نمی‌کنند، درمانده می‌شوند.

رواندرمان گران این وضعیت را «خلبانِ خودکارِ عاطفی» نامیده اند. شما صبح بیدار می‌شوید، قهوه درست می‌کنید، از آب‌وهوا حرف می‌زنید، بچه‌ها را به مدرسه می‌رسانید و شب خسته به رختخواب می‌روید. …