از خانه دوست تا خانه فردا

  احمد مسجدجامعی وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی  /    پیش از آن‌که آثار اصغر فرهادی فصل دیگری از اعتبار جهانی سینمای ایران را رقم بزند، کودکان از آشناترین چهره‌های این سینما در جهان بودند. «خانه دوست کجاست» عباس کیارستمی، «بادکنک سفید» جعفر پناهی و «بچه‌های آسمان» مجید مجیدی، هر یک به زبانی، تصویری از زندگی و فرهنگ ایرانی را به تماشاگران آن سوی مرزها نشان دادند. کودک در این آثار، با پرسش‌ها، رنج‌ها، امیدها و نگاه بی‌واسطه‌اش به جهان، در کانون روایت ایستاده بود. بسیاری از مخاطبان جهانی، ایران را از دریچه همین چشم‌ها شناختند؛ چشم‌هایی که سادگی‌شان، پیچیدگی زندگی را آشکار می‌کرد.

البته همه فیلم‌هایی که کودکان در مرکز روایتشان قرار دارند، الزاماً برای مخاطب کودک ساخته نشده‌اند. با این همه، حضور پررنگ کودکان در آثار معتبر ایرانی و رونق فیلم‌هایی که به‌طور مشخص برای آنان ساخته می‌شد، از توجهی مشترک حکایت داشت: اعتنا به جهان کودکی و احساس مسئولیت در برابر نسلی که فردای این سرزمین را می‌ساخت.

جلوه دیگر این توجه را می‌شد در آثاری دید که کودکان را به سالن سینما می‌آوردند و پدران و مادران را نیز با آنان همراه می‌کردند. زنده‌یاد فرشته طائرپور، وحید نیکخواه آزاد، ابوالحسن داودی، محمدرضا هنرمند، ایرج طهماسب، مرضیه برومند و حمید جبلی، هر یک سهمی در شکل‌گیری و بالندگی این جریان داشتند. قصه‌های زنده‌یاد کیومرث پوراحمد نیز با آن زبان صمیمی و شناخت نزدیک از زندگی، در خاطر چند نسل جای گرفت. سینمای کودک در آن سال‌ها، هم به اکران جان می‌بخشید و هم فرصتی فراهم می‌کرد تا اعضای خانواده، کنار یکدیگر، در تجربه‌ای فرهنگی سهیم شوند؛ تجربه‌ای که گاه گفت‌وگو و خاطره آن تا سال‌ها در خانه ادامه می‌یافت. …