در متن پیش رو می‌کوشم با مروری مختصر بر قسمتی از سنت شکسته‌نویسی دریچه‌ای به فهم آثار علیرضا کدخدایی باز کنم. بررسی آثار وی از منظر نسبت او با میراث استادان گذشته‌ی شکسته نستعلیق فرصتی است برای تامل در این پرسش که چگونه یک سنت ریشه‌دار می‌تواند در عین وفاداری به اصول خود، ظرفیت‌های بیانی تازه‌ای پیدا کند.
شکسته‌نستعلیق در تاریخ خوشنویسی ایران قلمی است که در آن قاعده و رهایی، استواری و شتاب و خوانایی و پیچیدگی در پیوندی ظریف با یکدیگر قرار می‌گیرند. پیوستگی حروف، کوتاه شدن برخی اجزا، تنوع در صورت کلمات، امتداد کشیده‌ها، گردش‌های سریع قلم و امکان ایجاد ترکیب‌های پیچیده، از ویژگی‌هایی است که به این خط شخصیتی متمایز می‌بخشد.
در این مجال با آگاهی از این که کدخدایی در مقام استاد ممتاز شکسته یا به قول استاد غلامحسین امیرخانی «پهلوان شکسته‌نستعلیق»، شناخت گسترده‌ای از خطاطان و شیوه‌های مختلف خط دارد و گستره‌ای غنی از این میراث را در آثارش جای داده است، برای انسجام بیشتر مطلب به دو تن از بزرگانی که تاثیری قاطع و ژرف بر او گذاشته‌اند، بسنده می‌کنم.
درویش عبدالمجید طالقانی در مقام کسی که امکانات پراکنده‌ی شکسته را در نظامی منسجم از تناسبات، حرکات و روابط بصری به کمال رساند، برای ما در مسیر فهم کدخدایی نقطه‌ی شروع خوبیست.
در آثار درویش عبدالمجید شکسته‌نستعلیق به تعادلی کم‌نظیر میان حرکت و استقرار می‌رسد. خط او سرشار از گردش، پیوستگی و حرکت‌های سریع است اما هیچ‌یک ازین ویژگی‌ها به بی‌قاعدگی و آشفتگی نمی‌انجامد. پیچش‌ها در خدمت ساختارند، کشیده‌ها در تنظیم ریتم سطر نقش دارند و صورت‌های متنوع حروف، با وجود آزادی و انعطاف، از انسجامی درونی برخوردارند. در آثار درویش، حرکت قلم به گونه‌ای است که گویی هر کلمه از دل حرکت کلمه‌ی پیشین پدید می‌آید ولی هویت مستقل خود را نیز حفظ می‌کند. این پیوستگی به ویژه در ترکیب‌های متراکم و سطرهایی نمایان است که حروف و کلمات در هم تنیده می‌شوند.
در آثار کدخدایی نیز کلمات هویت مشخصی دارند اما از حرکت عمومی ترکیب جدا نمی‌شوند. حتی در قطعات متراکم، حرکت خط به شکلی پیش می‌رود که ارتباط اجزای آن از بین نمی‌رود. …
دانلود از کافه بازار
