اصلاح ارز ترجیحی با اهدافی مانند کاهش اتلاف منابع، محدود کردن رانت ناشی از چندنرخی بودن ارز و هدفمند کردن حمایت از خانوارها اجرا شد. در ادامه، نرخ ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی حذف و سازوکار حمایت از مصرفکننده به سمت پرداخت مستقیمتر یارانه و کالابرگ تغییر کرد. اما چند ماه پس از اجرای این سیاست، اقتصاد همچنان با کسری بودجه، جهش نرخ ارز و تورم بسیار بالا مواجه است. در چنین شرایطی، یکی از توضیحات مهم و البته قابلطرح، آثار جنگ بر هزینهها و درآمدهای دولت است. اما برای قضاوت دقیق، یک سؤال اساسی باید پاسخ داده شود: جنگ دقیقاً چه میزان به هزینههای دولت افزود و چه مقدار از درآمدهای دولت را کاهش داد؟ این سؤال از آن جهت اهمیت دارد که ناترازی بودجه پیش از جنگ نیز مسئلهای تازه و ناشناخته نبود. در لایحه اولیه بودجه ۱۴۰۵، کسری تراز عملیاتی حدود ۶۱۵ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود؛ یعنی حتی پیش از …
این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
اصلاح ارز ترجیحی با اهدافی مانند کاهش اتلاف منابع، محدود کردن رانت ناشی از چندنرخی بودن ارز و هدفمند کردن حمایت از خانوارها اجرا شد. در ادامه، نرخ ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی حذف و سازوکار حمایت از مصرفکننده به سمت پرداخت مستقیمتر یارانه و کالابرگ تغییر کرد. اما چند ماه پس از اجرای این سیاست، اقتصاد همچنان با کسری بودجه، جهش نرخ ارز و تورم بسیار بالا مواجه است. در چنین شرایطی، یکی از توضیحات مهم و البته قابلطرح، آثار جنگ بر هزینهها و درآمدهای دولت است. اما برای قضاوت دقیق، یک سؤال اساسی باید پاسخ داده شود: جنگ دقیقاً چه میزان به هزینههای دولت افزود و چه مقدار از درآمدهای دولت را کاهش داد؟
این سؤال از آن جهت اهمیت دارد که ناترازی بودجه پیش از جنگ نیز مسئلهای تازه و ناشناخته نبود. در لایحه اولیه بودجه ۱۴۰۵، کسری تراز عملیاتی حدود ۶۱۵ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود؛ یعنی حتی پیش از بروز شوکهای ناشی از جنگ، درآمدهای جاری دولت برای پوشش کامل هزینههای جاری کافی نبود. با این حال، باید توجه داشت که «کسری تراز عملیاتی» با «کل کسری بودجه» یکسان نیست. ضمن آنکه مرکز پژوهشهای مجلس اعلام کرده بود کسری تراز عملیاتی لایحه ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ حدود ۳۲ درصد کاهش یافته است.
در همین لایحه اولیه، مجموع هزینههای دولت حدود ۲۰ درصد افزایش یافته بود و اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای یا همان بودجه عمرانی در حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان ثابت مانده بود. البته این ارقام مربوط به نسخه اولیه لایحه است و در جریان بررسی بودجه در مجلس، تغییراتی در ارقام هزینهای و عمرانی ایجاد شد؛ بنابراین نباید ارقام نسخه اولیه و قانون نهایی با یکدیگر خلط شوند.
پس نمیتوان هر میزان کسری بودجه امروز را به جنگ نسبت داد.
جنگ بدون تردید میتواند هزینههای جدیدی ایجاد کند؛ از هزینههای دفاعی و امنیتی گرفته تا حمایتهای معیشتی، بازسازی زیرساختهای آسیبدیده، اختلال در زنجیره تأمین و افزایش هزینه واردات. از همین رو، افزایش فشار بر منابع بودجهای در دوره جنگ قابل انتظار است. اما در تحلیل اقتصادی، مسئله اصلی فقط این نیست که جنگ هزینه داشته است؛ مسئله این است که اثر خالص آن بر تراز مالی دولت چقدر بوده است. …