چغاخور در استان چهارمحالوبختیاری، در نزدیکی شهرستان بروجن و شهر بلداجی و در ارتفاع حدود دو هزار و ۲۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. این تالاب با وسعتی حدود هزار و ۶۰۰ هکتار، در سال ۱۳۸۹ در فهرست تالابهای بینالمللی کنوانسیون رامسر ثبت شد و در محدوده ذخیرهگاه زیستکره تنگ صیاد ـ سبزکوه قرار دارد. تمام پهنه تالاب نیز منطقه شکارممنوع است.
با این حال، امروز بخش بزرگی از این پهنه آبی از دست رفته است؛ بحرانی که به گفته کارشناسان، حاصل یک عامل واحد نیست و مجموعهای از تصمیمهای نادرست و فشارهای انسانی در شکلگیری آن نقش داشتهاند. تونلی که قرار بود به تالاب کمک کند
یکی از مهمترین نقاط این داستان به پروژهای بازمیگردد که قرار بود برای مدیریت منابع آب منطقه اجرا شود، اما در نهایت به یکی از عوامل آسیب به چغاخور تبدیل شد.
احداث تونل سبزکوه ـ چغاخور حدود سال ۱۳۸۹ آغاز شد و در سال ۱۳۹۴، پس از بروز پیامدهای گسترده، به دستور سازمان حفاظت محیطزیست متوقف شد.
بر اساس گزارشهای زیستمحیطی، عملیات احداث تونل پیش از تکمیل مطالعات ارزیابی زیستمحیطی آغاز شده بود. دستگاه حفاری تیبیام پس از پیشروی حدود ۴۰۰ متر به گسل سولقان برخورد کرد و در پی آن، آب با دبی حدود ۱۰۰ لیتر بر ثانیه وارد تونل شد.
در ادامه مشخص شد این آب به چشمههای منطقه، از جمله چشمههای ساکیآباد، شیرکشته، سیبک و چغاخور، ارتباط دارد. به این ترتیب، حفر تونل به منابع آبیای آسیب زد که بخشی از آب مورد نیاز روستاهای اطراف و تالاب چغاخور را تأمین میکردند.
پیامدهای این اتفاق فقط زیستمحیطی نبود. آب چند روستا نیز قطع شد و بحران اجتماعی در منطقه شکل گرفت.
برای کاهش این پیامدها، حوضچهای احداث شد و آب چشمهها با استفاده از لوله و پمپ به سمت روستاها منتقل شد؛ یعنی آبی که طبیعت سالها بدون هزینه و مصرف انرژی در اختیار ساکنان منطقه قرار میداد، حالا باید با استفاده از تجهیزات و صرف هزینه دوباره منتقل میشد. …
