فشار معدنی بر زیستگاه دره انجیر

سابقه تلاش برای معدن‌کاوی در محدوده «دره انجیر» ــ زیستگاه یوزپلنگ آسیایی در استان یزد ــ به دهه ۵۰ برمی‌گردد. هرچند این تاریخ لزوماً به معنای آغاز حفاری یا استخراج نبود، این ماجرا طی دهه‌های بعد به یکی از مهم‌ترین مناقشه‌های محیط‌زیست با معادن بدل شد و معدن سنگ‌آهن آنومالی D19 مشکلات زیادی ایجاد کرد.

«محمدجواد عسکری»، مدیرعامل وقت صندوق بازنشستگی فولاد و سرپرست شرکت سنگ‌آهن مرکزی بافق، در گفت‌وگویی که شهریور ۱۳۹۷ منتشر شد، گفت اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست یزد در نامه‌ای به تاریخ ۷ مهر ۱۳۹۴ با درخواست مجوز اکتشاف مخالفت کرده بود. به گفته او، اختلاف میان وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان حفاظت محیط‌زیست در اسفند همان سال به هیئت دولت رسید و پیگیری‌ها برای پیشبرد طرح ادامه یافت.

در آذر ۱۳۹۶، خبرگزاری «تسنیم» از صدور مجوز اکتشاف در D19 خبر داد. در مقابل، کارشناسان حیات‌وحش درباره پیامدهای معدن‌کاوی و ایجاد جاده‌های دسترسی برای زیستگاه یوزپلنگ آسیایی هشدار دادند. در سال ۱۳۹۷ نیز عملیات اکتشافی این محدوده در چارچوب توافق‌های میان دستگاه‌های معدنی و محیط‌زیستی پیگیری شد. بااین‌حال، سازمان حفاظت محیط‌زیست در جوابیه‌ای در ۲۲ تیر ۱۳۹۸ اعلام کرد که مجوز استخراج هنوز صادر نشده و بهره‌برداری به انجام و تصویب مطالعات ارزیابی اثرات محیط‌زیستی نیاز دارد.

«محمدرضا کاظم‌پور»، مدیرعامل شرکت معدنی و اکتشافی دشت یوز دره انجیر، در گزارشی که در سال ۱۴۰۳ منتشر شد، گفت عملیات اکتشاف و باطله‌برداری معدن از مهر ۱۴۰۰ آغاز شده است. به گفته او، پس از حدود دو سال و نیم باطله‌برداری، نخستین لایه‌های سنگ‌آهن نمایان شد. خبرگزاری «ایرنا» نیز در گزارشی در ۱۶ بهمن ۱۴۰۳، به نقل از کاظم‌پور اعلام کرد استخراج معدن از خرداد ۱۴۰۳ آغاز شده و تا زمان انتشار گزارش، سه میلیون تن سنگ‌آهن از آن استخراج شده بود.

برداشت از D19 همچنان در جریان است، اما اضافه‌شدن پهنه‌های جدید، مشکل فعلی و عمده سازمان حفاظت محیط‌زیست است؛ مشکلی که این سازمان تاکنون نتوانسته برای آن چاره‌ای پیدا کند. …