لیسانس بگیریم که چی؟ نسل زد با مدرک‌گرایی خداحافظی کرد؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، صف‌های طولانی کنکور که سال‌ها نماد رقابت برای ساختن آینده بودند، حالا آرام‌آرام خلوت‌تر می‌شوند. کاهش بیش از ۲۶ درصدی تعداد داوطلبان کنکور طی ۲۴ سال، فقط یک تغییر آماری نیست؛ نشانه‌ای از تغییر نگاه نسل جدید به دانشگاه، شغل، درآمد و حتی معنای موفقیت است. جوانی که زمانی قبولی در رشته‌های مهندسی را سکوی پرتاب زندگی می‌دانست، امروز بیش از آنکه به نام رشته و اعتبار مدرک فکر کند، نگران آینده شغلی و بازگشت سرمایه سال‌های تحصیل است. آمارها از یک تغییر معنادار حکایت دارند؛ تعداد داوطلبان کنکور که در مقاطعی به حدود یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار نفر می‌رسید، اکنون به حدود یک‌میلیون نفر کاهش یافته است. به بیان دیگر، در فاصله حدود دو دهه، نزدیک به نیم‌میلیون نفر از جمعیت متقاضی ورود به دانشگاه کم شده‌اند. این کاهش را نمی‌توان صرفاً به افت جمعیت جوان یا تغییرات جمعیتی نسبت داد؛ زیرا هم‌زمان، ارزش اقتصادی مدرک دانشگاهی و چشم‌انداز اشتغال فارغ‌التحصیلان نیز به یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌ها تبدیل شده است. دانشگاه دیگر تضمین‌کننده آینده نیست

برای نسل‌های گذشته، دانشگاه رفتن راهی نسبتاً روشن برای رسیدن به شغل، جایگاه اجتماعی و استقلال اقتصادی بود. خانواده‌ها سال‌ها هزینه می‌کردند تا فرزندشان وارد رشته‌ای مانند مهندسی، پزشکی یا حقوق شود؛ رشته‌هایی که تصور می‌شد آینده‌ای باثبات برای آنها می‌سازند.

اما امروز این معادله برای بسیاری از جوانان تغییر کرده است. مدرک دانشگاهی لزوماً به معنای استخدام نیست و سال‌ها درس خواندن نیز الزاماً درآمد متناسب با هزینه و زمانی را که صرف تحصیل شده، به همراه ندارد.

وقتی فارغ‌التحصیل دانشگاهی برای یافتن شغل مرتبط با رشته خود با موانع متعدد روبه‌رو می‌شود، طبیعی است که داوطلب پشت کنکوری از خود بپرسد: آیا چهار سال یا بیشتر درس خواندن، واقعاً مرا به آینده‌ای که می‌خواهم می‌رساند؟

این پرسش به‌تدریج انگیزه ورود به دانشگاه را تحت تأثیر قرار داده است. بخشی از جوانان به سمت مهارت‌آموزی، کسب‌وکارهای اینترنتی، فعالیت آزاد و مسیرهایی می‌روند که تصور می‌کنند زودتر به درآمد می‌رسند. فرار از ریاضی؛ نشانه‌ای فراتر از یک درس دشوار …