بازار
جاذبه‌های ادبی را می‌توان در سه دسته قرار داد: مکان‌های واقعی مرتبط با زندگی ادیبان، مانند خانه نیما یوشیج در یوش و خانه شهریار در تبریز؛ مکان‌های خیالی که در آثار ادبی خلق شده‌اند و بعدها به جاذبه گردشگری تبدیل شده‌اند، مانند مکان‌های مرتبط با آثار جیمز جویس یا شرلوک هلمز؛ و مکان‌هایی که با هدف جذب گردشگر و بر اساس یک شخصیت یا اثر ادبی ساخته شده‌اند. برخی شهرها نیز پیوند خود با یک نویسنده یا شخصیت ادبی را به بخشی از هویت گردشگری‌شان تبدیل کرده‌اند؛ مانند دوبلین با جیمز جویس و ادینبورگ با والتر اسکات.
مسیرهای ادبی نیز بخش مهمی از این ظرفیت هستند و می‌توانند بر زندگی نویسندگان یا فضای یک اثر ادبی متمرکز باشند؛ مانند مسیرهای مرتبط با هری پاتر یا «کد داوینچی». جشنواره‌های ادبی نیز می‌توانند با تقویت ارتباط یک شهر یا منطقه با میراث ادبی آن، تجربه‌ای متفاوت شکل دهند و به تبدیل ادبیات به محصولی گردشگری کمک کنند.
گردشگری ادبی؛ محصولی از نسل سوم گردشگری خلاق
«امیرحسین حکمت‌نیا»، دبیر میز ملی گردشگری ادبی، مدرس و نویسنده گردشگری، می‌گوید: «گردشگری ادبی محصولی از نسل سوم گردشگری خلاق است که از سال ۲۰۰۰ میلادی در ادبیات گردشگری جهان جای خود را باز کرده است. این نوع گردشگری بر روایت‌گری و تجربه‌گرایی متکی است و گردشگر را از تماشای صرف آثار تاریخی به سمت خلق معنا و زیست در جهان مفاخر می‌برد.»
سابقه دیرینه گردشگری ادبی در ایران
حکمت‌نیا می‌گوید: «هرچند ادبیات نظری گردشگری ادبی از سال ۲۰۰۰ میلادی در جهان بازتعریف شد، ریشه این نوع سفرها در ایران قدمتی دیرینه دارد. در قرن هشتم هجری، ابن‌بطوطه مراکشی حدود شش دهه پس از درگذشت سعدی به مزار او می‌رود و شرح این حضور را می‌نویسد. در عصر صفوی نیز ژان شاردن و دیگر جهانگردان از مقابر شعرای پارسی‌گو یاد کرده‌اند.» …
