فراتر از جنگ؛ رقابت بر سر نظم آینده | آخرین خبر

جلال دهقانی فیروزآبادی-دبیر شورای راهبردی روابط خارجی| تنش میان ایران و ایالات متحده بخشی از فرآیندی گسترده‌تر است که آینده نظم منطقه‌ای و بین‌المللی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تحولات اخیر نشان داده‌اند که جایگاه ایران، به‌واسطه موقعیت ژئوپلتیکی و ظرفیت‌های راهبردی آن، نه‌تنها در معادلات امنیتی خاورمیانه، بلکه در روندهای کلان اقتصاد و سیاست جهانی نیز اهمیت دارد. از این منظر، جنگ و صلح با ایران می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای منطقه داشته باشد و بر موازنه قدرت و چگونگی شکل‌گیری نظم آینده تأثیر بگذارد.

از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده تلاش کرده است جایگاه هژمونیک خود را در مناطق راهبردی جهان، بویژه خاورمیانه، حفظ و تقویت کند. یکی از مفروضات اصلی این رویکرد آن بوده است که توانایی شکل‌دهی به نظم امنیتی خاورمیانه می‌تواند قدرت واشنگتن را در مدیریت و جهت‌دهی به نظم بین‌المللی افزایش دهد. اهمیت ژئوپلتیکی این منطقه، نقش آن در تأمین و انتقال انرژی و جایگاه آن در شبکه‌های تجارت جهانی، از عوامل اصلی تداوم این توجه راهبردی بوده‌اند. اگرچه در سند استراتژی امنیت ملی آمریکا، این منطقه در مقایسه با مناطقی مانند شرق آسیا اولویت کمتری یافته است اما تحولات اخیر نشان می‌دهد که اهمیت این منطقه برای نظام بین‌المللی همچنان پابرجاست.

جنگ و تنش با ایران آشکار کرده است که بی‌ثباتی در خاورمیانه می‌تواند پیامدهایی گسترده برای اقتصاد جهانی داشته باشد؛ پیامدهایی که از بازارهای انرژی و زنجیره‌های تأمین تا امنیت غذایی و تجارت بین‌المللی امتداد می‌یابند. این واقعیت نشان می‌دهد که تحولات ایران و منطقه را نمی‌توان از پویایی‌های … …