در آغاز این برنامه و پس از پخش کلیپی به مناسبت روز ملی سینما، از عوامل فصل گذشته پاتوق ۱۴۲ با عنوان فصل زاون قوکاسیان تقدیر شد و سپس دو فیلم «من خوشحالم که الان مردهای» به کارگردانی توفیق برهوم و «یک شب آرام» به کارگردانی کیو یانگ، از آثار برگزیده جشنواره فیلم کن، برای حاضران به نمایش درآمد.
در ادامه برنامه، مجتبی اسپنانی به تحلیل این دو اثر پرداخت و با اشاره به تفاوت نگاه فیلمسازان این آثار با الگوهای متعارف فیلمنامهنویسی، اظهار کرد: فیلم برای اثرگذاری الزاماً به داستان پیچیده، اتفاقات متعدد، گرهافکنی و گرهگشاییهای متوالی نیاز ندارد و گاهی یک روایت ساده میتواند تأثیر عمیقتری بر مخاطب بگذارد.
وی افزود: فیلمساز پیش از آنکه به قواعد فیلمنامهنویسی فکر کند، باید بداند چه میخواهد بگوید و مفهوم اصلی اثر برای او چیست؛ چراکه زمانی میتوان از فرم، تکنیک و امکانات سینمایی به شکل مؤثر استفاده کرد که این عناصر در خدمت بیان یک مسئله یا تجربه قرار گیرند.
این منتقد و مدرس سینما با اشاره به نقش میزانسن و زبان بصری در انتقال مفاهیم، ادامه داد: یک مفهوم الزاماً نباید بهصورت مستقیم از زبان شخصیت بیان شود و فیلمساز میتواند با انتخاب قاب، فاصله دوربین، موقعیت شخصیتها و نحوه قرار گرفتن آنها در صحنه، معنا و مفهوم مورد نظر خود را به مخاطب منتقل کند.
اسپنانی تصریح کرد: میزانسن و فرم زمانی ارزشمند هستند که در خدمت بیان یک مسئله یا تجربه زیسته باشند و صرف نمایش توانایی تکنیکی فیلمساز، بهتنهایی نمیتواند به شکلگیری یک اثر ماندگار منجر شود.
وی در ادامه با انتقاد از سلطه قواعد فیلمنامهنویسی بر روند تولید و ارزیابی آثار سینمایی، گفت: تأکید بیش از اندازه بر الگوهای از پیش تعیینشده ممکن است فیلمهایی را به وجود آورد که از نظر ساختاری درست و از نظر فنی قابل قبول هستند، اما در نهایت حرف تازهای برای گفتن ندارند. …
