حمل‌ونقل فعال؛ راهی به انزوای

«جورج زیمل»، جامعه‌شناس برجسته آلمانی، در جستار خود با عنوان «کلان‌شهر و حیات ذهنی» بیان می‌کند که شهروندان شهرهای بزرگ، به‌دلیل برانگیختگی بسیار زیاد محرک‌های حسی‌شان، رفته‌رفته نسبت به محیط اطرافشان بی‌تفاوت می‌شوند. در شهری مانند تهران که سرعت زندگی در آن بیشتر از سایر شهرهای بزرگ کشور است، این بی‌تفاوتی مشهودتر است. این بی‌تفاوتی شهروندان تنها نسبت به یکدیگر نیست، بلکه نسبت به فضای پیرامون و وقایع اطرافشان نیز هست. این بی‌تفاوتی از حس تعلق و مسئولیت آن‌ها نسبت به افراد و محیط پیرامونشان کاسته و درنهایت، مشارکت اجتماعی آن‌ها را به حداقل می‌رساند. علاوه‌براین، بیماری‌های روحی و جسمی‌ای که در پس این انزوا خوابیده‌اند، نه‌تنها به خود افراد و نزدیکانشان، بلکه به کل جامعه صدمه می‌زنند. حمل‌ونقل فعال، شامل پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و در کل هر فعالیتی که با حرکت مداوم انسان‌ها درآمیخته است، یکی از راه‌های بهبود معضل انزوای اجتماعی است. زمانی که افراد حین رکاب‌زدن یا پیاده‌روی با یکدیگر چهره‌به‌چهره روبه‌رو می‌شوند و گفت‌وگویی هرچند کوتاه برقرار می‌کنند، توجه انسانی بیشتری به مردم و فضای شهری پیرامون خود نشان می‌دهند. وقتی با سرعت کمتری در شهر حرکت و مکث می‌کنند، به محیط پیرامون خود حساس‌تر می‌شوند و زمانی که همین مردم، توسعه ساختارها و زیرساخت‌های انسان‌محور را در شهرشان شاهد باشند، نسبت به مشارکت و مطالبه حقشان به شهر ترغیب می‌شوند. در آمستردام، به‌عنوان یک شهر دوچرخه‌دوست، تحقیقات به بهبود سلامت روان و همچنین افزایش تعاملات اجتماعی به‌واسطه دوچرخه‌سواری و کاهش حس طردشدگی و نگاه‌های نژادپرستانه به‌واسطه افزایش تعاملات اجتماعی اشاره می‌کنند. در بسیاری از شهرهای دیگر نیز با تبدیل فضاهای شهری خودرومحور به فضاهای عمومی که شهروندان و گردشگران بتوانند آزادانه در آن‌ها فعالیت و تعامل کنند، حس تعلق مردم به شهر تقویت و شهر سرزنده‌تر شده است. بااین‌حال، مدیریت شهری در ایران با اجرای پروژه‌های بزرگ خودرومحور، مانند احداث اتوبان‌ها و تونل‌ها و بعضاً تخریب فضاهای عمومی محله‌های گوناگون برای … …