حضور رهبران کشورهای بزرگی همچون هندوستان، چین، روسیه و ایران در این نشست، فضایی را فراهم کرده که امکان گفتوگوهای مستقیم و چندجانبه درباره مسائل امنیتی، اقتصادی و ژئوپلیتیک فراهم شود و در نتیجه معادلات آینده منطقه و حتی فراتر از آن دستخوش تغییراتی گردد.
این اجلاس در شرایطی برگزار میشود که بحرانهای جاری در خاورمیانه نه تنها امنیت انرژی و مسیرهای تجاری را تحت تأثیر قرار داده، بلکه نگرانیهای گستردهای درباره گسترش درگیریها و پیامدهای انسانی و اقتصادی آن ایجاد کرده است. در چنین فضایی، گردهمایی قدرتهای مؤثر آسیایی و اوراسیایی میتواند فرصتی برای هماهنگی مواضع، کاهش تنشها و تعریف سازوکارهای جدید همکاری باشد.
سازمان همکاری شانگهای از بدو تأسیس با هدف تقویت اعتماد متقابل، مقابله با تهدیدات امنیتی مشترک و گسترش همکاریهای اقتصادی میان اعضا شکل گرفته و طی سالهای اخیر با گسترش عضویت و تعمیق مناسبات، به یکی از مهمترین نهادهای چندجانبه در فضای غیرغربی تبدیل شده است.
حضور همزمان سران چین، روسیه، هند و ایران در یک نشست، نشاندهنده وزن ژئوپلیتیک بالای این اجلاس است. چین به عنوان بزرگترین اقتصاد آسیا و بازیگر اصلی ابتکار کمربند و جاده، روسیه با نفوذ سنتی در اوراسیا و نقش انرژی، هند با جمعیت عظیم و اقتصاد رو به رشد، و ایران با موقعیت استراتژیک در خاورمیانه و منابع انرژی، هر یک ظرفیتهایی دارند که در صورت هماهنگی میتواند بر موازنه قدرت در منطقه تأثیر بگذارد.
این کشورها میتوانند از طریق گفتوگوهای دوجانبه و چندجانبه در حاشیه اجلاس، درباره مسائل حساس از جمله امنیت انرژی، ثبات مسیرهای ترانزیتی، مقابله با تروریسم و افراطگرایی و همچنین مدیریت بحرانهای جاری در خاورمیانه تبادل نظر کنند.
اهمیت این اجلاس از آن روست که در شرایط تنشهای خاورمیانه، هرگونه هماهنگی میان این قدرتها میتواند پیامهای روشنی به سایر بازیگران بینالمللی ارسال کند و حتی مسیرهای دیپلماتیک جدیدی برای کاهش تنش یا مدیریت بحران بگشاید. …
