محک زمستانی سیاست سوخت

حمید ملازاده:  مصرف بنزین در ده روز نخست آبان، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱.۲درصد کاهش یافته؛ نشانه‌ای مثبت که می‌تواند از اثرگذاری بخشی از سیاست‌های جدید مدیریت مصرف حکایت کند. اما هدف دولت بسیار بلندپروازانه‌تر است: کاهش مصرف روزانه از میانگین فعلی ۱۳۳میلیون لیتر به ۱۲۰میلیون لیتر در دی و بهمن. تحقق این هدف به معنای حذف روزانه ۱۳میلیون لیتر از مصرف فعلی، یا کاهشی نزدیک به ۱۰درصد است. فاصله میان کاهش ۱.۲درصدی ثبت‌شده و هدف ۱۰درصدی، نشان می‌دهد سیاست مدیریت مصرف هنوز با آزمونی دشوار روبه‌رو است؛ آزمونی که نتیجه آن بیش از هر چیز به موفقیت جایگزینی بنزین با CNG و تضمین عرضه پایدار گاز در زمستان بستگی دارد. اثر موقت شوک قیمتی؟

به گفته کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، میانگین توزیع روزانه بنزین حدود ۱۳۳میلیون لیتر است. برای رسیدن به هدف ۱۲۰میلیون لیتری، باید روزانه ۱۳میلیون لیتر از این میزان کاسته شود. کاهش ۱.۲درصدی مصرف در ۱۰روز نخست آبان، معادل حدود ۱.۶میلیون لیتر در روز نسبت به دوره مشابه سال قبل است. به این ترتیب، با وجود ثبت نخستین نشانه کاهش سالانه مصرف، هنوز تنها حدود یک‌هشتم مسیر رسیدن به هدف طی شده است. این کاهش را باید به فال نیک گرفت؛ اما نباید آن را با تغییر پایدار الگوی مصرف اشتباه گرفت. بخش مهمی از افت اخیر، به سیاست افزایش هزینه استفاده از کارت اضطراری جایگاه مربوط می‌شود؛ ابزاری که پیش‌تر امکان خرید بنزین خارج از سهمیه شخصی را با هزینه کمتری فراهم می‌کرد. پرسش اصلی این است که آیا این سیاست می‌تواند در بلندمدت رفتار مصرف‌کنندگان را تغییر دهد یا اثر آن، مانند بسیاری از شوک‌های قیمتی، پس از مدتی کاهش خواهد یافت؟  کارت جایگاه؛ نخستین اهرم موثر …