تله‌ی خودتشخیصی؛ وقتی هوش مصنوعی و موتورهای جست‌وجو جای پزشک را می‌گیرند

خبرآنلاین

با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، بررسی علائم بیماری و تفسیر جواب آزمایش دیگر لزوماً به مطب پزشک محدود نیست. بسیاری از افراد پیش از مراجعه یا حتی به‌جای ویزیت مجدد، نتایج آزمایش و نشانه‌های بیماری خود را با چت‌جی‌پی‌تی و ابزارهای مشابه در میان می‌گذارند؛ پاسخی که گاهی خیال بیمار را راحت می‌کند و گاهی او را با مجموعه‌ای از تشخیص‌های نگران‌کننده روبه‌رو می‌سازد. اما آیا هوش مصنوعی می‌تواند جایگزین ارزیابی بالینی پزشک شود؟ و آیا هزینه‌های درمان تنها دلیل استقبال مردم از این ابزارهاست؟

سه کارشناس پزشکی در گفت‌وگو با خبرآنلاین، ضمن اشاره به محدودیت‌های هوش مصنوعی در تشخیص و تفسیر آزمایش‌ها، درباره دلایل گرایش مردم به این ابزارها، هزینه ویزیت مجدد و پیامدهای روانی خودتشخیصی هشدار داده‌اند. از «دکتر گوگل» تا «دانای کل»؛ چرا بیماران به هوش مصنوعی بیشتر از پزشک فرصت می‌دهند؟

دکتر هادی یزدانی، پزشک و دکترای حرفه‌ای پزشکی، استفاده بیماران از هوش مصنوعی را ادامه روندی می‌داند که پیش‌تر با جست‌وجوی علائم در گوگل آغاز شده بود. به گفته او، «در یکی دو سال اخیر این رفتار فراگیرتر شده و در میان نسل جوان و افرادی که به‌طور روزمره از گوشی هوشمند و اینترنت استفاده می‌کنند، تقریباً به یک پیش‌فرض تبدیل شده است. به‌ندرت می‌توان بیماری را در این گروه پیدا کرد که پیش از مراجعه، علائم، جواب آزمایش یا گزارش سونوگرافی و رادیولوژی خود را با هوش مصنوعی بررسی نکرده باشد.»

یزدانی - پزشک

دکتر ایرج خسرونیا، فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد و رئیس جامعه متخصصان داخلی کشور نیز از افزایش روزافزون این مراجعات می‌گوید؛ روندی که به اعتقاد او برای پزشکان گرفتاری‌هایی ایجاد کرده است. او هشدار می‌دهد: «هوش مصنوعی ممکن است بدون توجه به علائم بالینی، تفسیری کاملاً اشتباه از آزمایش ارائه کند؛ در نتیجه، بیماری جدی نادیده گرفته شود یا برعکس، یک مشکل ساده به‌اشتباه سرطان تشخیص داده شود و خانواده‌ای را نگران کند.» …