در عصر تکقطبی، قدرتهای کوچک معمولا به دنبالهروی از ابرقدرت مستقر روی میآورند؛ چون هزینه موازنهسازی با یک هژمون بیرقیب بسیار بالاست و منافع امنیتی کوتاهمدت، چسبیدن به چتر حمایتی همان قطب غالب را عقلانی میکند. اما بهمحض اینکه نظم تکقطبی دچار فرسایش میشود و رفتار ابرقدرت مستقر نامطمئن یا گزینشی به نظر میرسد، قدرتهای کوچک از دنبالهروی محض فاصله میگیرند و به موازنهسازی نرم، اتحادهای محدود و خودیاری منطقهای روی میآورند؛ یعنی نه موازنه سخت کلاسیک علیه هژمون، بلکه موازنه پراکنده از طریق شراکتهای امنیتی میانی با همسایگان و قدرتهای همرده.
این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
این گرایش رو به رشد به سمت ترتیبات امنیتی منطقهای و اشتراکگذاری محدود حاکمیت در میان قدرتهای متوسطی مانند ترکیه، عربستان و پاکستان، ریشه در افول تدریجی چتر اعتماد ایالات متحده دارد. از منظر نظریه موازنهگری و وابستگی متقابل، نظم لیبرال پساجنگ سرد هم یک نظام اقتصادی مبتنی بر بازار آزاد و تجارت جهانی بود، هم یک قرارداد نانوشته امنیتی-هویتی بهشمار میرفت که در آن، آمریکا با ایفای نقش تامینکننده نهایی امنیت و ضامن ثبات قواعد بازی، به همپیمانان خود این اطمینان را میداد که هزینه استقلال راهبردی از هزینه وفاداری به این نظم بیشتر است.
با اینحال، طی دهه اخیر، مجموعهای از رفتارهای متناقض و یکسویه واشنگتن –از خروج یکجانبه از برجام (۲۰۱۸)و خروج آشفته از افغانستان (۲۰۲۱) گرفته تا اعمال تعرفههای حمایتگرایانه بر متحدان تجاری، حتی کشوری چون سوئیس- و بدعهدی در تضمینهای امنیتی در قبال اوکراین و خلیجفارس، این فرضیه بنیادین را به چالش کشید که نظم لیبرال یک کالای عمومی پایدار است. این رفتارها بهتدریج اعتبار بازدارندگی آمریکا را فرسوده است. نتیجه آنکه دولتهای منطقهای، دیگر نمیتوانند امنیت هستیشناختی و منافع ملی خود را صرفا بر پایه اتکا به یک ابرقدرت دچار نوسانهای هویتی و سیاسی تعریف کنند؛ ازاینرو، ناگزیر به سمت تنوعبخشی به ضمانتهای امنیتی و تجربهی مدلهای نوینی از همکاری نظیر پیمان مکه روی آوردهاند.
بر این اساس پیمان مکه نوعی واگذاری و اشتراکگذاری حاکمیت در حوزهی امنیت و دفاع است. کشورهای عضو (پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی) با امضای این توافقنامه، بخشی از اختیار و استقلال عمل خود در زمینه دفاع جمعی را به یک تعهد مشترک پیوند زدهاند. اصل اصلی آن، مشابه ماده ۵پیمان ناتو، این است که حمله به یکی از کشورها، حمله به همه تلقی میشود. …
