میراث خوزستان در محاصره حفاران غیرمجاز

منتشرنشدن اخبار مربوط به دستگیری حفاران غیرمجاز، تخریب محوطه‌های تاریخی، تعرض به عرصه‌های باستانی و قاچاق اشیای تاریخی، نه واقعیت را تغییر می‌دهد و نه می‌تواند ابعاد بحران حفاظت از میراث فرهنگی خوزستان را از دید جامعه پنهان کند. اگر تصور می‌شود با محدودکردن انتشار اخبار منفی از سوی روابط عمومی اداره‌کل میراث فرهنگی خوزستان یا یگان حفاظت می‌توان تصویری آرام و کنترل‌شده از وضعیت محوطه‌های تاریخی استان ارائه داد، باید گفت واقعیت میدانی مسیر خود را می‌رود؛ مسیری که لزوماً با روایت رسمی دستگاه متولی همخوان نیست.

مسئله اصلی، انتشار یا منتشرنشدن اخبار نیست؛ مسئله، اتفاقاتی است که در میدان رخ می‌دهد. حفاری غیرمجاز با سکوت خبری متوقف نمی‌شود، تعرض به محوطه‌های باستانی با منتشرنشدن گزارش‌ها از بین نمی‌رود و اشیای تاریخی نیز با نادیده‌گرفتن واقعیت قاچاق در جای خود باقی نمی‌مانند. آنچه اهمیت دارد، عملکرد واقعی دستگاه‌های مسئول در حفاظت از میراث تاریخی است؛ عملکردی که باید با میزان کاهش حفاری‌ها، جلوگیری از تخریب محوطه‌ها، شناسایی عوامل قاچاق و برخورد مؤثر با متخلفان سنجیده شود، نه تعداد خبرهای مثبت یا منفی منتشرشده.

یکی از نگران‌کننده‌ترین ابعاد وضعیت موجود، جسارت روزافزون برخی حفاران غیرمجاز و فعالیت علنی افراد مرتبط با گنج‌یابی در فضای مجازی است. تبلیغ ابزارهای حفاری، نمایش اشیای ادعاییِ کشف‌شده و فعالیت‌های مرتبط با خریدوفروش آثار تاریخی در معرض دید عموم قرار دارد. این وضعیت پرسش‌های جدی درباره سازوکار شناسایی و برخورد با این فعالیت‌ها ایجاد می‌کند. اگر حفاری غیرمجاز همچنان ادامه دارد و محوطه‌های تاریخی در معرض تعرض قرار می‌گیرند، نمی‌توان با محدودکردن انتشار اخبار، مسئله را مدیریت کرد. اقتدار یگان حفاظت در میدان سنجیده می‌شود، نه در عنوان و نام آن. …