داستان یک پنالتی

ورزشگاه شهید نصیری یزد در چارچوب رقابت‌های لیگ برتر، شاهد یکی از عجیب‌ترین، پرالتهاب‌ترین و آموزنده‌ترین شب‌های تاریخ داوری فوتبال ایران بود. نبرد چادرملو اردکان و استقلال تهران که با تساوی یک-یک به پایان رسید، بیش از آنکه به خاطر مسائل فنی و تاکتیکی در یادها بماند، به عنوان یک کلاس درس عملی برای قوانین پیچیده داوری و نقش بی‌بدیل کمک‌داور ویدئویی (VAR) در تاریخ ثبت خواهد شد. استقلال که این روزها درگیر بحران‌های ریز و درشت است، در یزد تا آستانه یک شکست تلخ دیگر پیش رفت، اما مداخله دقیق، قانونی و البته جنجالی اتاق VAR در دقیقه۷۷، آبی‌پوشان پایتخت را از یک فروپاشی دیگر نجات داد. در ۲۴ساعت گذشته، فضای رسانه‌ای و مجازی فوتبال ایران تحت تاثیر همین تک‌صحنه، غرق در ابهام، اعتراض و شگفتی بوده است. اما واقعا در کویر یزد چه گذشت و چرا تصمیمات تیم داوری، به ویژه در مورد پنالتی مردودشده چادرملو، تا این حد مورد بحث قرار گرفته است؟ در این گزارش تحلیلی، با استناد به قوانین رسمی فیفا و نظرات مارک کلاتنبرگ، داور سرشناس پیشین لیگ برتر انگلیس و کارشناس اختصاصی فوتبال۳۶۰، به کالبدشکافی این بازی پرحادثه می‌پردازیم. 

پرده اول: روزبه چشمی و یک برخورد طبیعی (دقیقه۱۶)

بازی با ریتم تندی آغاز شد و خیلی زود، اولین صحنه مشکوک در محوطه جریمه استقلال رقم خورد. روزبه چشمی در یک درگیری بر سر توپ با مهاجم چادرملو به زمین افتاد و یزدی‌ها اعتقاد به پنالتی داشتند. بیژن حیدری، قاضی میدان، در ابتدا ضربه کرنر اعلام کرد اما اتاق VAR (با حضور وحید کاظمی) او را فراخواند تا به جای کرنر، ضربه دروازه اعلام کند. اما آیا پنالتی رخ داده بود؟ مارک کلاتنبرگ در این باره تحلیلی بسیار دقیق ارائه می‌دهد:«در این صحنه مدافع استقلال برای دفع توپ تکل می‌زند و موفق می‌شود پای خود را بین توپ و مهاجم قرار دهد. نکته کلیدی اینجاست که در حین تکل مدافع، این مهاجم است که پای خود را به سمت پای روزبه چشمی می‌آورد. این یک برخورد کاملا طبیعی در ذات فوتبال است و هیچ خطایی رخ نداده است.» بدین ترتیب، اولین تصمیم مهم بازی با دقت تیم داوری به سلامت عبور کرد.  …