نفت میان تنگه و صندوق رأی

این دو روایت الزاما متناقض نیستند؛ تفاوت در بازه زمانی اندازه‌گیری، نوع محموله و فاصله میان روند اخیر و میانگین‌های ثبت‌شده می‌تواند بخشی از اختلاف را توضیح دهد. بااین‌حال، مساله اصلی همچنان پابرجاست: آیا بازار کمبود عرضه امروز را قیمت‌گذاری می‌کند یا به بازگشت عرضه در آینده امید بسته است؟ پاسخ را باید در کنار تحولات ژئوپلیتیک، در تقویم سیاسی واشنگتن نیز جست‌وجو کرد. معافیت‌های تحریمی مرتبط با نفت روسیه، توافق‌های مربوط به صادرات دیزل و تعویق برخی اقدامات تنبیهی را می‌توان در چارچوب تلاش دولت آمریکا برای مهار قیمت سوخت تحلیل کرد. در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، افزایش هزینه بنزین و گازوئیل برای مصرف‌کنندگان آمریکایی صرفا یک مساله اقتصادی نیست؛ پیامد سیاسی نیز دارد. در چنین شرایطی، تحریم‌ها که قرار بود ابزار فشار بر مسکو باشند، عملا به یکی از اهرم‌های تنظیم عرضه و مهار قیمت تبدیل می‌شوند.

ابعاد این سیاست زمانی روشن‌تر می‌شود که ارقام صادرات فرآورده‌های روسیه را با اختلال عرضه در خلیج‌فارس مقایسه کنیم. حجم دیزل روسیه در داده‌های مورد استناد از حدود ۲میلیون بشکه در ماه، معادل ۷۵هزار بشکه در روز، به ۸‌میلیون بشکه در ماه، معادل حدود ۲۵۰هزار بشکه در روز، افزایش یافته است. این حجم در مقایسه با شکاف نزدیک به ۱۱میلیون بشکه‌ای جریان نفت خام خلیج‌فارس، برای جبران اختلال عرضه نفت خام کافی نیست. بااین‌حال، اهمیت آن را نباید صرفا با معیار نفت خام سنجید. بازار فرآورده‌ها، به‌ویژه دیزل، شرایط متفاوتی دارد. محدودیت عرضه دیزل از خلیج‌فارس می‌تواند اثر افزایش صادرات روسیه را بر بازار این سوخت پررنگ‌تر کند. دیزل مستقیما با هزینه حمل‌ونقل، کشاورزی و تولید صنعتی ارتباط دارد و افزایش قیمت آن می‌تواند فشار تورمی را به بخش‌های مختلف اقتصاد منتقل کند. بنابراین، ممکن است سیاست واشنگتن نتواند کسری عرضه نفت خام را جبران کند؛ اما در کوتاه‌مدت از شدت فشار بر یکی از حساس‌ترین بخش‌های بازار سوخت بکاهد. مساله اینجاست که کاهش فشار قیمتی با حل بحران عرضه یکسان نیست. اگر اختلال در مسیرهای اصلی صادرات ادامه یابد، افزایش صادرات روسیه و تسهیل موقت معاملات فقط می‌تواند بخشی از فشار را جابه‌جا کند، نه اینکه منشأ آن را از میان ببرد. ابزارهایی برای خرید زمان …