مرگومیر ناشی از بیماریها یکی از مهمترین شاخصهای بررسی وضعیت سلامت در جهان است. اگرچه الگوی بیماریها در کشورهای مختلف تفاوت دارد، آمارهای جهانی نشان میدهد بخش بزرگی از مرگها به بیماریهای غیرواگیر و مزمن مربوط میشود. سازمان جهانی بهداشت در تازهترین رتبهبندی جامع جهانی خود بر پایه دادههای سال ۲۰۲۱ اعلام کرده است که از میان ۱۰ علت اصلی مرگ در جهان، هفت مورد بیماریهای غیرواگیر بودهاند. این ۱۰ علت در مجموع مسئول ۳۹ میلیون مرگ، معادل ۵۷ درصد از مجموع ۶۸ میلیون مرگ ثبتشده در جهان در آن سال، بودهاند.
در میان این عوامل، بیماریهای قلبی و عروقی و بیماریهای دستگاه تنفسی سهم قابل توجهی دارند. نکته مهم این است که بسیاری از عوامل خطر این بیماریها، از جمله مصرف دخانیات، فشار خون بالا، تغذیه نامناسب، کمتحرکی و اضافهوزن، قابل کنترل هستند و اصلاح سبک زندگی میتواند در کاهش خطر ابتلا نقش داشته باشد.
۱. بیماری قلبی ایسکمیک؛ صدرنشین مرگومیر جهان
بیماری قلبی ایسکمیک یا بیماری عروق کرونر قلب، در صدر فهرست علل مرگ در جهان قرار دارد. طبق دادههای سازمان جهانی بهداشت، این بیماری در سال ۲۰۲۱ حدود ۹.۱ میلیون مرگ ایجاد کرده و مسئول حدود ۱۳ درصد از کل مرگهای جهان بوده است.
در این بیماری، جریان خون و اکسیژنرسانی به عضله قلب کاهش پیدا میکند و در بسیاری از موارد تنگی یا انسداد عروق کرونر عامل اصلی است. فشار خون بالا، کلسترول بالا، دیابت، استعمال دخانیات، چاقی، کمتحرکی و رژیم غذایی نامناسب از عوامل مهم افزایشدهنده خطر بیماریهای قلبی هستند.
تشخیص و کنترل عوامل خطر میتواند نقش مهمی در پیشگیری داشته باشد. درد یا فشار در قفسه سینه، تنگی نفس و درد منتشرشونده به دست، شانه، گردن یا فک از علائمی هستند که در صورت بروز ناگهانی باید جدی گرفته شوند.
۲. کووید۱۹؛ یکی از مرگبارترین بیماریهای جهان
کووید۱۹ که از سال ۲۰۲۰ به یکی از مهمترین تهدیدهای سلامت عمومی تبدیل شد، در رتبهبندی سال ۲۰۲۱ سازمان جهانی بهداشت دومین علت اصلی مرگ در جهان بود. این سازمان برآورد کرده است که کووید۱۹ در سال ۲۰۲۱ به طور مستقیم مسئول حدود ۸.۸ میلیون مرگ بوده است. …
