بازار
سرانجام به محوطه‌ای می‌رسم که غار از فراز آن بر چشمانداز اطراف مشرف است، از اینجا به بعد مسیر را با پله‌های سنگی ادامه می‌دهم، شروع به شمردن پله‌ها می‌کنم؛ یک، دو و سه؛ اما خیلی زود شمارش از دستم خارج می‌شود، شاید ۱۰۰ پله سنگی، شاید ۲۰۰ پله یا حتی بیشتر.
هر قدم اشتیاقم را برای کشف آنچه در دل کوه پنهان شده است، بیشتر می‌کند. پله‌های سنگی سرانجام به پله‌های آهنی می‌رسند و چند قدم بالاتر دهانه غار نمایان می‌شود.
اینجا با ورود به غار، تاریکی، خنکی هوا و سنگینی فضا انسان را در بر می‌گیرد، چراغ‌های تعبیه‌شده در کف، روشنایی اندکی به مسیر داده‌اند و سایه‌ها روی دیواره‌های سنگی نقش بسته و به حرکت درمی‌آیند.
روزنه‌ها و پنجره‌هایی که در دل دیوارها گشوده شده‌اند، نور بیرون را به درون راه می‌دهند؛ به‌سان پنجره‌هایی که بعضی از آن‌ها با تکه‌های چوب نیز پوشانده شده‌اند.
پله‌های چوبی و دالان‌های تاریک در دل غار
برای رسیدن به طبقات بالاتر باید از پله‌های چوبی عبور کنی. هرچه بالاتر می‌روم، اتاق‌ها و دالان‌های تازه‌ای پیش چشمم گشوده می‌شود، فضاهایی که با نظمی شگفت‌انگیز در دل سنگ تراشیده شده‌اند، راهروها به هم راه دارند، اتاق‌ها از یکدیگر جدا نیستند و نورگیرها امکان ورود روشنایی و ارتباط با بیرون را فراهم می‌کنند.
اینجا با مجموعه‌ای از فضاهای دست‌کند روبه‌رو می‌شوی که تصور چگونگی شکل‌گیری آن‌ها، ذهن هر بازدیدکننده‌ای را به خود مشغول می‌کند.
هیبت کرفتو را نمی‌توان به‌سادگی توصیف کرد، گویی دایناسوری عظیم در دل کوه مسخ شده و پیکرش به سنگ تبدیل شده است، موجودی که قرن‌ها در سکوت مانده است، اما هنوز عظمتش را به رخ می‌کشد.
وقتی به دیواره‌ها و سقف‌های سنگی نگاه می‌کنم، مدام پرسشی در ذهنم تکرار می‌شود که انسان‌های روزگاران دور چگونه با ابزارها و امکانات آن زمان، توانسته‌اند چنین فضاهایی را در دل صخره‌ها خلق کنند؟ چگونه سنگ سخت را تراشیده‌اند، اتاق ساخته‌اند، راهرو گشوده‌اند و میان بخش‌های مختلف این مجموعه ارتباط برقرار کرده‌اند؟ …
