جمعه ۳۰ شهریور ۱۳۹۷ / Friday, 21 September, 2018

رسوبات محیطهای قاره‌ای


رسوبات محیطهای قاره‌ای
محیطهای قاره‌ای توسط دو عامل آب و هوایی ، گرما و رطوبت متاثر و کنترل می‌شوند.
▪ این محیطها با مشخصات متعددی از محیطهای دریایی تشخیص داده می‌شوند:
ـ حضور و وجود فسیلهای آب شیرین و فسیلهای مناطق خشکی
ـ وجود ساختمانهای رسوبی فراوان از قبیل ترکهای خشک رسوبی (Desiccation cracks)
ـ وجود خاکهای فسیل یا منابع زغالی.
ـ وجود انبوه رنگهای قرمز و اکسیدهای آهن که نتیجه اکسیداسیون در مناطق قاره‌ای است.
ـ آثار فرسایش از قبیل آب ، اثر باد و یا یخچالها.
ـ برتری رسوبات تخریبی نسبت به رسوبات شیمیایی.
ـ نبود و یا میزان پایین شوری قدیمی (Paleo salinicies).
● انواع محیطهای قاره‌ای
▪ محیطهای رودخانه‌ای (Fluvial-environments)
▪ مخروط افکنه (Alluvial - cones)
وقتی که چشمه‌ها و رودخانه‌ها در دره‌ها و یا دشتها سرازیر می‌شوند، مواد تخریبی خود را به شکل مخروط افکنه یا سیلابها دشت (Plains Food) رسوب می‌دهند. این جریانها عموما از زمینها مرتفعی که منشا رسوبات به حساب می‌آیند، سرچشمه گرفته است که مشخصات آنها عبارتند از :
ـ وجود مقدار کمی خرد و تجزیه شدگی در رسوبات بر اثر فرسایش تند و سریع و حمل و نقل آب.
ـ وجود رسوبات مخروطی شکل یا گردشدگی بسیار کم (به دلیل منشا محلی و مسیر کوتاه حمل و نقل) از اینرو به آنها رسوبات نابالغ و یا رسوبات نارس (Immature) گویند.
ـ جورشدگی ( Sorting ) و لایه بندی (bedding) ضعیف.
● نهشته‌های رودخانه‌ای (Fluvial deposits)
نوع رسوبات حمل شده بوسیله چشمه‌ها و رودخانه‌ها ، بستگی به آب و هوا و شیب توپوگرافی دارد که مشخصات آنها عبارتند از :
▪ وجود لایه بندی عدسی (Lenticular bedding) از زمانی که رسوبات در کانالها و یا آبگیرها نهشته می‌شوند.
▪ در اینها کراس بدینگ‌های انحنادار (Curved cross bedding) فراوان مشاهده می‌شوند.
▪ جهت جریان توسط ساختمانهای رسوبی که یک جهته و معمولا ثابت است، تعیین می‌شوند.
▪ سکانسهای رسوبی ، نوعا نشان دهنده کاهش قدرت حمل جریان با گذشت زمان می‌باشد.
▪ منشأ فرسایش یا تخریب دارای دانه بندی مشخص و لایه‌های افقی است که بوسیله کراس بدینگ مشخص می‌شود.
● انوع رخساره‌ها در سکانسهای رودخانه‌ای
▪ رخساره‌های کانال یا آبراهه (Channel Facies) جایی که بیشترین رسوبات زغالدار به هنگام سیلاب نهاده می‌شوند.
▪ رخساره‌های لایه‌ای یا ورقه‌ای (Sheet Facies) ، این رخساره‌ها در مناطقی که حاوی جریانهای آرام و سطحی نهشته شده و شکل می‌گیرند. این رسوبات دانه ریزند.
● سیستم جریان رودخانه‌ای
▪ سیستم رودخانه‌ای شاخه شاخه (گسترده) :
شیب آن زیاد و دارای بار رسوبی فراوان است. شاخه‌های کانالها و آبراهه‌ها مرتبا بر اثر سیلابهای ناگهانی تغییر می‌کند.
▪ سیستم رودخانه‌ای مئاندری :
جریان آب آرام و مرتب بوده و مواد با دانه بندی ریز را حمل می‌کنند. نهشته‌ها بر روی قسمتهای برآمده آبراهه‌ها جمع شده و نقطه برجسته‌ای را بوجود می‌آورند که نشانگر کاهش انرژی در طول زمان می‌باشد. برای هر رودخانه ، رژیم گسترش بر اثر رژیم مئاندری بوجود می‌آید که هر دو از قسمت بالای چشمه‌ها و رودخانه‌ها به سمت پایین آنها ، در طول زمان بوجود می‌آیند.
● محیطهای دریاچه‌ای (Lacustrine environments)
▪ نحوه شکل گیری نهشته‌ها در دریاچه : بجز در مورد دلتاها ، لایه بندی به صورت سطوح موازی و مشابه انجام می‌شود و نهشته‌ها تمایل دارند به صورت دایره‌های متحدالمرکز شکل گیری نمایند که در آنها اندازه ذرات از سواحل به طرف مرکز دریاچه کاهش می‌یابد.
▪ تاثیر تغییرات آب و هوایی بر رسوبات دریاچه‌ای: تغییرات آب و هوایی باعث تغییرات مهم در ترکیبات ژئوشیمیایی آب دریاچه شده و تغییرات فصلی نیز باعث ایجاد واروها (Varves) و رسوبات فصلی می‌شود. یک دوره آب و هوایی خشک باعث رکود و ایستایی آب ، به همراه تسریع در تبخیر یا افزایش غلظت آهن خواهد شد.
▪ فسیلهای دریاچه‌ای :
فسیلهای جانوری دریاچه در مقایسه با فسیل جانوری دریایی بسیار ناچیزند. فسیلهای جانوری دریاچه‌ها را بیشتر دو کفه‌ایهای آب شیرین و گاستروپودها به همراه ماهیها تشکیل داده‌اند. موجودات حفار به دلیل کمبود اکسیژن ، عموما کمیابند. گیاهان هم منحصرا در سواحل وجود دارند.
▪ نحوه تشکیل دریاچه :
دریاچه‌ها (Lakes) معمولا با انواع روندهای فرسایشی و تکتونیکی شکل می‌گیرند.
▪ فرورفتگی سنگ بستر بر اثر وزن یخچالها ، مسدود شدن آب حاصل از ذوب یخچالها بین قسمت یخ و انتهای رسوبات یخچالی (moraine).
▪ مسدود شدن آب یک رودخانه بوسیله گدازه ، یا صخره‌های گسل یا زمین لغزش (Land slide) ممکن است منجر به تشکیل دریاچه گردد.
▪ رسوبات دریاچه‌ای :
این رسوبات معمولا از رسوبات تخریبی ریزدانه تشکیل شده‌اند. اگر چه عمر کم اغلب دریاچه‌ها نقطه ضعفی جهت ارزش رسوب شناسی آنها بشمار می‌روند، ولی سرعت رسوبگذاری در آنها در ضبط جزئیات یک دور یا عصر (Epoch) بسیار سودمند می‌باشد.
▪ رنگ رسوبات دریاچه‌ای :
رنگ این رسوبات می‌تواند مشخص کننده محیط رسوبگذاری دریاچه باشد. شیلهای سیاه دریاچه نشانه رسوبگذاری در محیط احیایی در حالی که رنگ قرمز حاکی از محیط اکسیدان قوی می‌باشد. همانند نمونه‌هایی که در رسوبات پلایا (Playa) مشاهده می‌شود. در شرایط عادی رنگ این رسوبات اغلب خاکستری تا قهوه‌ای می‌باشد.
● رسوبات بادی (Aeolian sediments)
این رسوبات بیشتر از جنس ماسه‌های بادی بوده و اندازه دانه‌ها بین ۲ تا ۶% میلیمتر مشاهده می‌شوند. دانه‌ها بر اثر اصابت به یکدیگر مات (Fronsted) و گرد شده‌اند. تلماسه‌ها اغلب دارای ساختمان چینه بندی متقاطع (Cross bedding) می‌باشند.
▪ ساختمان چلیپایی (Cross bedding) :
این ساختمان اغلب به صورت تورفتگی به سمت بالا ، دیده می‌شود. این فرورفتگی ممکن است حتی به ۴۰ درجه نیز برسد. جهتهای تورفتگی به علت تغییرات جهت باد دارای تغییرات فروانی هستند.
▪ لس ( Loess ) :
در دوره کواترنری ، لسها (Loess) از نهشته‌های گرد و غباری دانه ریز ، با اندازه‌های ۰.۰۱۵ تا ۰.۴۴۵ میلیمتر ، تشکیل شده‌اند. این ذرات گرد و غبار مسافت بسیار زیادی را بوسیله بار پیموده‌اند. لسها معمولا بدون لایه بندی بوده و ممکن است، حاوی بقایای گاستروپودها و استخوانهای مهره داران باشند.
▪ ریپل مارک :
بر روی سطح تلماسه‌ها بوجود می‌آیند، اما هرگز فرم متغیر ندارند.
● محیطهای یخچالی (Glacial-environments)
▪ مورفولوژی یخچالها بسیار مشخص و روشن است. معمولا به صورت دره‌های U شکل ، سطوح مخطط ، تپه‌ها و سنگهای تقریبا کروی و غیره تظاهر می‌کنند.
▪ رسوبات یخچالی :
این رسوبات منشا ناحیه‌ای و محلی دارند و کانیهای بستر آنها از قبیل فلدسپاتها و کانیهای فرومنیزین به دلیل وجود درجه حرارت پایین ، تجزیه شده‌اند. دانه‌ها و ذرات ، زاویه‌دار و رسوبات نارس هستند. مواد رسوبی یخچالها که مورن (Moraine) نام دارد اغلب فاقد دانه بندی مشخص می‌باشند.
▪ نهشته رودخانه یخچالی (Fluvo glacial-deposites) :
رسوبات یخچالی مطبق (Stratified drift) توسط جدا شدن قسمتهای مذاب از یخچالها نهشته می‌شوند. بنابراین به آنها نهشته رودخانه یخچالی می‌گویند. این نوع بسیار شبیه رسوبات رودخانه هستند.
▪ تیل (Till) :
تیل مستقیما بوسیله یخچال نهشته می‌شود و کاملا بدون جورشدگی قطعات و دانه‌ها و بدون لایه بندی است. اندازه دانه‌های آن از رس (کمتر از ۲۵۶/mm۱) تا قطعاتی به بزرگی یک خانه متغیر است. وجود قلوه سنگها ، پاره سنگها و تخته سنگهای خراشیده شده می‌تواند دلیلی برای یخچالی بودن منشا رسوبات باشد.
▪ تیلیت (tillite) :
تیل در اثر سنگ زایی به تیلیت تبدیل می شود که به آن دیامیکیت (Diamicite) یا میکسیت (Mixite) نیز می‌گویند.
▪ فسیلهای یخچالی :
چوب عمده ترین نوع فسیل در رسوبات یخچالی است که در حین عبور یخچال از جنگلها در آن قرار می‌گیرد. انواع دیگر فسیلها در این رسوبات اغلب نایاب هستند.


مطالب مرتبط

گسل و تعاریف مربوط به آن

گسل و تعاریف مربوط به آن
پروسه تغیر شکل، ریختها و ترکیبهای مختلفی از سنگها را در مقیاسهای متفاوت ایجاد میکند. در یک سمت کوههای عظیم کره زمین قرار دارند و در سوی دیگر تنشهای موضعی باعث ایجاد ترکهای بسیار ریز در سنگ کف می­گردد. از تمام این پدیده ها تحت عنوان "ساختارهای سنگی" یاد می­شود. زمانی که یک مطالعه در منطقه انجام می­پذیرد، زمین شناس ساختار غالب را تشخیص و توصیف می­نماید. یک ساختار معمولا آنقدر عظیم است که فقط قسمت بسیار کوچکی از آن توسط یک بیننده، قابل مشاهده است. اغلب موارد، بیشتر سنگ کف توسط نباتات و یا رسوبات اخیر پنهان شده است.
در نتیجه تهیه ساختار زمین شناسی باید بر اساس رخ نمودهای بسیار محدود که شامل مکانهایی است که کف سنگی در سطح زمین نمایان می­باشد، انجام پذیرد. برخلاف تمام این مشکلات، برخی تکنیکهای ترسیم زمین شناسان را قادر به شناخت ساختارهای کنونی می­سازد. در سالهای اخیر، این مسیر با کمک عکس برداری هوایی، تصویربرداری ماهواره­ای و توسعه سیستم مکانیابی جهانی (GPS) هموارتر گردیده است. علاوه بر این تهیه پروفیل زمین با روش انعکاس لرزه­ای و نیز حفر گمانه ها، در مورد ترکیب و ساختار سنگهای در عمق داده­های زیادی را فراهم می­نماید.
در مکانهایی که سنگهای رسوبی موجود می باشند، تهیه ساختار سنگها ساده­تر می­گردد چرا که لایه های رسوبی معمولا بصورت افقی تشکیل می شوند. در صورتی که لایه­ها بصورت افقی باقی مانده باشد، نشان میدهد منطقه احتمالا تحت تنش و تغییر شکل نیست. ولی اگر لایه ها خمیده، مایل، یا شکسته شده باشند، نشان دهنده تغییر شکل پس از رسوبگذاری است.
● گسلها
گسلها شکستگیهایی در پوسته زمین هستند که در طول آنها تغییر شکلهای قابل توجهی ایجاد شده است. گاهی اوقات گسلهای کوچک در ترانشه های جاده، جائی که لایه های رسوبی چند متر جابجا شده اند، قابل تشخیص هستند. گسلهایی در این مقیاس و اندازه معمولا بصورت تک گسیختگی جدا اتفاق می­افتد. در مقابل گسلهای بزرگ، شامل چندین صفحه گسل درگیر می باشند. این منطقه های گسله، می­توانند چندین کیلومتر پهنا داشته باشند و معمولا از روی عکسهای هوایی راحتتر قابل تشخیص هستند تا سطح زمین.
در واقع حضور گسل در یک منطقه نشان می­دهد که در یک زمان گذشته، در طول آن جابجایی رخ داده است. این جابجایی­ها می توانسته یا بصورت جابجائی آرام باشد که هیچ گونه لرزشی در زمین ایجاد نمی­کند و یا اینکه بصورت ناگهانی اتفاق بیفتد که جابجایی های ناگهانی در طول گسلها عامل ایجاد اغلب زلزله ها می باشد.
بیشتر گسلها غیر فعال هستند، و باقیمانده­ای از تغییر شکلهای گذشته می باشند. در امتداد گسلهای فعال، حین جابجائی فرسایشی دو قطعه پوسته­ای در کنار هم، سنگها شکسته و فشرده می­شوند. در سطح صفحات گسلی، سنگها بشدت صیقلی و شیاردار می شوند. این سطوح صیقلی و شیاردار به زمین شناسان در شناخت جهت آخرین جابجایی ایجادشده در طول گسل کمک می­کند. که زمین شناسان بر اساس جهت حرکت گسلها، آنها را به انواع مختلفی تقسیم بندی می­کنند که در قسمت انواع گسلها به این تقسیم بندی می­پردازیم.
● مشخصات گسلها
برای تعریف گسلها، از مشخصات هندسی آنها، یعنی موقعیت قرارگیری آنها در یک فضای سه بعدی، استفاده می­شود که عمده­ترین این مشخصات هندسی راستا و شیب می­باشند. شناخت این پارامترها در سطح، زمین شناسان را قادر می­سازد تا ساختار سنگها و گسلها را در زیر زمین و قسمتهای دور از دیدشان، پیشبینی نمایند.
▪ راستا:
جهت و راستای خط تلاقی صفحه گسل با افق تحت عنوان راستا شناخته می­شود. راستا معمولا بصورت زاویه­ای با شمال مشخص می­گردد. برای مثال عبارت N۲۰E نشان می­دهد که راستای گسل ۲۰ درجه به سمت شرق نسبت به جهت شمال متمایل است.
▪ شیب:
عبارتست از شیب سطح یک توده سنگی یا صفحه گسل، نسبت به صفحه افق. شیب شامل زاویه انحراف و نیز جهت آن میباشد. جهت متصور شدن شیب یک گسل، بخاطر سپاری این نکته است که آب همیشه در صفحه موازی با شیب گسل به سمت پایین جاری خواهد شد.
برای نمایش گسلها بر روی نقشه­های زمین شناسی، بدین ترتیب عمل می­شود که با یک خط راستای گسل را نشان میدهند و با یک خط کوتاهتر و عمود بر خط قبلی، جهت شیب را مشخص کرده و درجه شیب را در کنار آن مینویسند.
● انواع گسلها
تقسیم بندی گسلها فقط بر اساس هندسه و جهت جابجائی نسبی ایجاد شده در آنها صورت می­پذیرد. گسلهای راستا لغز و گسلهای شیب لغز دو تقسیم بندی کلی گسلها میباشند که در زیر تعاریف مربوط به آنها آورده می­شود.
▪ گسلهای امتداد لغز
گسلهایی که امتداد اصلی لغزش در امتداد راستای گسل باشد، گسل امتداد لغز نامیده میشوند. بر اساس جهت حرکت در امتداد راستای گسل، گسلهای چپ گرد و یا راست گرد را میتوان تشخیص داد. نحوه تشخیص بدین ترتیب است که اگر در یک سمت از گسل بایستیم و حرکت سمت دیگر را نظاره نماییم، اگر حرکت آن از سمت چپ به راست باشد، گسل راست گرد و در حالت برعکس چپ گرد خواهد بود. بعنوان مثال شکل زیر یک گسل امتداد لغز راست گرد را نشان میدهد.
▪ گسلهای شیب لغز:
گسلهایی که امتداد اصلی لغزش موازی جهت شیب گسل باشد، گسلهای شیب لغز نامیده می شوند. گسلهای شیب لغز نرمال و معکوس بر اساس جهت حرکت دو قطعه نسبت به هم تعریف میشوند. در صورتی که نیروی وارده فشاری بوده و دو قطعه را به هم نزدیک کند، گسل شیب لغز معکوس و در صورت دو شدن دو قطعه از هم گسل شیب لغز نرمال نامیده میشود.
بر اساس حرکتهای قائم دو قطعه نسبت به هم، فرا دیواره و فرو دیواره قابل تشخیص است. در زبان انگلیسی به فرا دیواره Hanging wall ( دیواره آوریز ) و به فرو دیواره Footwall اطلاق میشود. دلیل این نامگذاری برمیگردد به معدنکارانی که در معادن زیر زمینی کار میکردند.
چون غالبا معادن در محل تقاطع دو قطعه قرار دارند، فرا دیواره سقف معادن را تشکیل میدهد که محل آویزان کردن چراغها در داخل معادن بود (Hanging wall) و فرو دیواره کف معدن یا محلی که پا بر روی آن قرار میگیرد است که به آن Footwall اطلاق می شود. در زبان فارسی از دو اصطلاح فرا دیواره و فرو دیواره برای نامگذاری استفاده میشود.
در عمل لغزش گسل، ترکیبی از شیب لغز و راستا لغز می­باشد که گسل مایل نامیده میشود.

وبگردی
پاییز بازار ثانویه
پاییز بازار ثانویه - اگر ما نتوانیم تفاوت فاحش قیمت ارز در بازار آزاد و ثانویه را جبران کنیم و نتوانیم به بازار ثانویه عمق کافی ببخشیم عملا بازار ثانویه از دور خارج خواهد شد. قرار بود بازار ثانویه و آزاد یک تفاوت حداقلی داشته باشند. قرار بود نهایتا اختلاف قیمت در این دو بازار ۲۰۰ یا ۳۰۰ تومان باشد نه هفت هزار تومان!
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن!
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن! - واکنش جالب مقام معظم رهبری به روبوسی کیارستمی با خانم داور جشنواره کن از زبان عزت الله ضرغامی
لحظه هولناک در چاه انداختن دختر بچه توسط پسرعمویش
لحظه هولناک در چاه انداختن دختر بچه توسط پسرعمویش - این فیلم که توسط دوربین های امنیتی گرفته شده لحظه به چاه انداختن دختر 5 ساله ای در اصفهان توسط پسر بچه ای کوچک را به تصویر کشیده است.
آشنایی با لامبورگینی! کاملا ایرانی
آشنایی با لامبورگینی! کاملا ایرانی - جوان خوش ذوق ایرانی لامبورگینی! تماما ایرانی را طراحی و تولید کرده است.
سلطان سکه
سلطان سکه - اولین جلسه دادگاه "وحید مظلومین" معروف به سلطان سکه به همراه ۱۴ نفر از همدستانش امروز در شعبه دو دادگاه ویژه مفاسد اقتصادی به ریاست قاضی زرگر و به صورت علنی برگزار شد.
ریحانه یا لیلا؟! / حاشیه سازی ریحانه پارسا بازیگر سریال پدر
ریحانه یا لیلا؟! / حاشیه سازی ریحانه پارسا بازیگر سریال پدر - با وجود اینکه چند روزی است سریال پر حاشیه "پدر" به پایان رسیده است، اما انتشار تصاویر ریحانه پارسا بازیگر نقش اول زن این سریال جنجال تازه‌ای به پا کرده است. این جنجال در حالی ایجاد شده که سازندگان سریال "پدر" به دنبال تولید فصل دوم آن هستند.
لیلای سریال "پدر" مدل شد / عکس‌ها
لیلای سریال "پدر" مدل شد / عکس‌ها - ریحانه پارسا، بازیگر نقش لیلا در سریال "پدر" فعالیت خودش را به عنوان مدل تبلیغاتی آغاز کرد. این بازیگر متولد سال 1377 است.
درگیری بازیکنان ایران و عربستان در مسابقه هندبال
درگیری بازیکنان ایران و عربستان در مسابقه هندبال - در این فیلم درگیری بازیکنان ایران و عربستان در مسابقات هندبال بازی‌های آسیایی جاکارتا را می بینید که این بازی در نهایت منجر به پیروزی ایران و کسب مقام پنجمی کشورمان شد.
فیلم | روایت یک روحانی از هایده و ترانه «علی ای همای رحمت»
فیلم | روایت یک روحانی از هایده و ترانه «علی ای همای رحمت» - فیلم - روایت یک روحانی از هایده و ماجرای خواندن ترانه «علی ای همای رحمت» را در ویدئوی زیر ببینید.