یکشنبه ۲ مهر ۱۳۹۶ / Sunday, 24 September, 2017

تصویر انسان در قرآن انسان به منزله عامل


تصویر انسان در قرآن انسان به منزله عامل
همان طور که می دانیم آیات بسیاری در قرآن کریم اختصاص به انسان یافته است و ترسیم کننده شخصیت آدمی می‌باشند. حال اگر امکان دارد قدری درباره تصویر انسان در قرآن برای ما توضیح فرمایید.
موجودیت یا شخصیت آدمی که در قرآن با واژه نفس از آن یاد شده است، عرصه یا میدانی است که عوامل و عناصر مختلفی از درون و بیرون آن دست اندرکارند. مهم‌ترین این عوامل و عناصر به شرح زیراند:
۱) معرفت و تمایلی درونی به خدا در عمق ضمیر انسان ریشه دوانده است که از آن تعبیر به فطرت شده است که هرگاه فعال و پویا شود، اضطراب را از صفحه شخصیت وی می‌زداید و آرامش و سکونی ژرف در آن پدید می‌آورد که به آن نفس مطمئنه گفته می‌شود.
۲) تمایلی نیرومند به آن چه نیازهای اولیه و غریزی انسان را برمی‌آورد. این تمایل می‌تواند چندان قوت بگیرد که مرزهای اخلاقی را درنوردد که به آن نفس اماره اطلاق می‌شود.
۳) عاملی برای بازشناسایی درست/ نادرست و خوب/ بد و راهیابی به سوی درستی و خوبی که مربوط به حوزه‌ عقل است.
۴) نیرویی برای انتقاد از خویش به هنگام در نوردیدن مرزها و روی آوردن به ناراستی‌ها که نفس لوامه است.
۵) نیرویی تعیین کننده برای اقدام و عمل که به اراده واختیار نامبردار است.
۶) نیروهای موثر اجتماعی (خانوادگی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی) که زمینه را برای شکل‌گیری جنبه‌ای اجتماعی در هویت فرد فراهم می‌آورند یعنی مناسبات فرد- امت است.
۷) محدودیت‌ها و ضعف‌های بالفعل و بالقوه که موجودیت آدمی را احاطه کرده‌اند؛ خواه برخاسته از زمینه‌های ارثی باشند، خواه حاصل قرار گرفتن فرد در موقعیت‌های معین، همچون دشواری، فقر و غنا باشند مفاهیمی چون «هلوع» بودن انسان. مجموعه این عوامل و عناصر شخصیت آدمی را شکل می‌دهد.
با توجه به توضیحی که از تصویر آدمی نمودید مشخص گردید که عرصه موجودیت یا شخصیت آدمی، میدان پر ازدحامی از عوامل و عناصر مختلف است. سوالی که در اینجا با توجه به این عوامل مطرح می‌شود این است که حاصل کشمکش میان این عوامل و نیروها چیست؟ در نگاه کلان، برآیند نهایی این عوامل و نیروها را چگونه باید ارزیابی کرد؟ به تعبیر دیگر، چه تصویر نهایی از انسان، در ورای تعامل و تقابل این عوامل و نیروها ظهور می‌کند؟
به نظر می‌رسد که پاسخ قرآن به این پرسش چنین باشد که در نگاه خرد، حاصل کشمکش میان این عوامل و نیروها، ظهور تلاطمی است در طول زندگانی فرد که زمانی همسو با یک عامل و نیرو و زمانی دیگر، همسو با عامل و نیرویی دیگر است. اما در نگاه کلان و با نظر به برآیند این عوامل و نیروها، نمی‌توان انسان را، در مجموع، دستخوش نیروهایی دانست که گاه او را به سویی برانند و گاه به سویی دیگر بکشانند. بلکه، مسئله بدین قرار است که در تحلیل نهایی، برآیند این کشمکش‌ها «عمل» آدمی است؛ عملی که هم از آن اوست، هم سازنده وی و شکل دهنده به هویت اوست. به گفته دیگر، این صحنه پر تزاحم از عوامل و نیروها، مانع از آن نیست که آدمی قادر بر عمل و منشا عمل خود باشد.
همین سعی و عمل آدمی است که هویت وی را ترسیم می‌‌‌‌کند: «و اینکه برای انسان جز حاصل تلاش او نیست و (نتیجه) کوشش او بزودی دیده خواهد شد.» (سوره نجم، ۴۰-۳۹.) بر این اساس می‌توان گفت که در دیدگاه قرآن، انسان موجودی در نظر گرفته شده که خود منشا عمل خویش است و با همین عمل‌ها هویت خود را رقم می‌زند. «انسان به منزله عامل» صورت‌بندی وسیع و فراگیری است که انسان را فراتر از طبقه‌بندی‌های خود مورد نظر قرار می‌دهد؛ خواه طبقه‌بندی آیینی همچون مومن/ مشرک یا طبقه‌بندی جنسی زن/ مرد یا نژادی و نظیر آن، به بیان دیگر، بالاترین افقی که قرآن ما را به نگریستن از آن به انسان فرا می‌خواند، این است که انسان را به منزله عامل در نظر بگیریم. مومن یا مشرک، زن یا مرد، سفید یا سیاه، همه موجودات به منزله عامل‌اند که هر چند هر یک متناسب با عمل خویش، هویت معینی را برای خود رقم می‌زند، اما همه منشاء عمل‌اند و با عمل خود، هویت خود را می‌سازند.


منبع : روزنامه رسالت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بیزینس , ساروی , دنده ای , منوچهر احمدی پور , قرن سال , نیکوا کیدمن , خیابان شیخ بهایی , پاک سازی , گیاهان دارویی , عبدالرضا دبیری , امام جعفر صادق (ع) , کیک سیب زمینی , روز بزرگداشت شهدا , محمود حجتی , لردگان , میرهادی قره‌سید رومیانی , تفکیک، , سمیه باقرصاد , فلسکا امفوکو جانشین رئیس جمهور زیمبابوه , ارزانبشکه , لیگ وزنه‌برداری ایران , شرایط امنیتی , هیات مقررات زدایی , جنبش جنوب , بوربور , تریتا پارسی , محمد علی پیری , نظارت بر حجاب , پزشک متخصص , عر اقی , نمایشگاه کتاب لرستان , وزیر‌آموزش و پرورش , قله ایران , کودتای ۲۸مرداد , شخصیت سال , نعمت الله حقیقی , اداره کل آموزش و پرورش اصفهان , اساتید دانشگاه , سینماگران انیمیشن , دریای بارنتز , پل ارتباطی , مراقبتهای اولیه , زور جهانی زن , وزن کشی , سامسو ترکیه , مرمت بنا , مجتمع دانشگاهی , ناصر نظر , مواد ترش , اسقاط ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
در دل دارم جهانی بی‌تو من , فضاهای روستایی ویژه، استان یزد , صد گوش نوم باز شد از راز شنودن , درآمدسرانه , جدول توانائی‌های ذهنی نخستین از دیدگاه ترستون , از غزل های شامل قران السعد ین , وظایف کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی , پارك ملی كویر، دهستان قم‌رود، قم , حزب دمکراتیک مسیحی (‍CDA) , تهیه برنامه تبلیغات پیشبرد فروش , تناوب , منوچهر مطیعی تهرانی , اقتصاد , قلعه سرخه‌حصار , دگربار این دلم آتش گرفتست , باباپیر , داروهای مخدر , فتنه می‌خیزد از آن ترکانه دامن برزدن , رسانه‌های گروهی (۲) , آمادگی از نظر زمان ,

برخی منابع مهم خبری
teyf.ir طیف , shahidnews.com شهیدنیوز , nay.ir نی , nimrooznews.com نیمروز , jadidonline.com جدید آنلاین , basirat.ir بصیرت , mellatonline.ir ملت , zoomit.ir زومیت , nava.ir نوا , chn.ir میراث فرهنگی , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , shahr.ir شهر , inn.ir شبکه ایران , gooyait.com گویا آی تی , fdn.ir فرهیختگان , sedayiran.com صدای ایران , boursenews.ir بورس نیوز , asreertebat.com عصر ارتباط , 9day.ir 9 دی , fararu.com فرارو , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , tajrobehmag.com تجربه , cinemapress.ir سینما پرس , akkasee.com عکاسی , atynews.com آتی نیوز , aryanews.com آریا , poolnews.ir پول نیوز , ilna.ir ایلنا , dolateyar.com دولت یار , alborznews.net البرز ,

وبگردی
آغداش تو را سننه !؟
آغداش تو را سننه !؟ - علی معلم دامغانی، رییس فرهنگستان هنر اخیرا نامه ای به روسای قوای سه گانه و وزرای ارشاد و اطلاعات و نیز فرمانده ‏ناجا ‏درباره 500 اثر هنری ضبط شده در این فرهنگستان نوشته است.‏
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب - فیلم پخش شدن محموله تریاک کف جاده و جمع کردن توسط مردم!
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم - رامبد جوان همسر سوم خود نگار جواهریان را به خندوانه دعوت کرد.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
    پربازدیدها