به گزارش همشهری آنلاین، علی مروی؛ کارشناس اقتصادی در یادداشتی در روزنامه همشهری نوشت: آیا بنزین در ایران ارزان است؟ این سوال را می توان به سه صورت پاسخ داد: مقایسه قیمت بنزین در ایران با کشورهای دیگر، مقایسه هزینه تمام شده جابجایی خصوصی برای ایرانیان و سایر کشورها و مقایسه درآمد سرانه و هزینه تمام شده جابجایی خصوصی برای ایرانیان و سایر کشورها
روش اول گرچه پرتکرار است اما دقیق نیست. وظیفه اقتصاددانان نگاه دقیقتر به موضوع است و الا مقایسه قیمت در بین کشورها را هر کسی میتواند انجام دهد. امان از وقتی که همین مقایسه قیمت ها مبنای سیاست گذاری هم شود. البته که اقتصاددانان نزدیک به دولت ها برای علمی نشان دادن همین مقایسه ساده، از ادبیات پیچیده استفاده میکنند ولی نتیجه به همان ناپختگی قبل است. در این نگاه بنزین در ایران بسیار ارزان است و یکی از دلایل مهم پرمصرفی ایرانیان همین است و راه حل اصلی در اصلاح قیمت ها است.
اما راه حل کمی دقیق تر اینست که بدانیم بنزین کالای واسطه است. محصول نهایی جابجایی است. باید ببینیم جابجایی شخصی در ایران ارزانتر از الگوی بین المللی است یا نه. در این حالت است که میتوان مقایسه درست و در نتیجه سیاست گذاری درست تری ارائه کرد. اینجا خوب است به مغالطه بنزین ارزانتر از آب هم پاسخ دهیم. بنزین مانند آب نیست. آب کالایی است که مستقیما مورد نیاز انسان است اما بنزین کالای مکمل خودروها است که در نهایت در خدمتی به نام جابجایی (حمل و نقل) خود را نشان میدهد. به عبارت دیگر ما آب را می نوشیم اما بنزین باید سوخته شود تا ما از محلی به محل دیگر جابجا شویم. مقایسه درست تر این است که نرخ جابجایی داخل ایران و خارج را مقایسه کنیم.
محاسبه هزینه جابجایی شخصی:
در یک مدل با فرض ثابت بودن سایر شرایط برای محاسبه هزینه جابجایی شخصی باید مولفه های زیر را مدنظر داشت: قیمت خودرو: برای این کار قیمت خودروهای صفر را مدنظر قرار دهید. برای مقایسه ساده تر فرض کنید عمر مفید خودرو همان یکسال اول است. هزینه های جاری خودرو که شامل تعمیر و نگهداری سالیان است. پرداخت های قانونی سالیانه از جمله بیمه، مالیات و عوارض پرداختنی هزینه سوخت خودرو
برای اینکه هزینه جابجایی شخصی بین کشورها قابل مقایسه باشد، هزینه جابجایی شخصی به ازای هر کیلومتر …
