تجمعات شبانه نیز در ماههای گذشته، با تداومی کمسابقه، بخشی از فضای عمومی شهرها را تحت تاثیر قرار داده است. برای بازخوانی این ۱۸۰ شب؛ از چرایی حضور مردم و کارکردهای اجتماعی تجمعات گرفته تا دستاوردهای آن و چشماندازی که برای آینده میتوان ترسیم کرد، با دکتر علی انتظاری، جامعهشناس و عضو هیات علمی دانشگاه، به گفتوگو نشستهایم. حضور مردم به ۱۸۰ شب رسید. این میدانداری را چگونه تحلیل میکنید؟ تجمعات مردمی را باید میدان دانست. در واقع، در جنگهای اخیر ما چند میدان داشتیم. نخست میدان نظامی بود؛ جایی که رزمندگان و مجاهدان ما در عرصه نظامی مستقیما با دشمنمان درگیر بودند و میدان مهمی است که در آن واقعا قهرمانانه و با رشادت ظاهر شدیم و توانستیم به توفیقات متعددی هم دست پیدا کنیم. اما علاوه بر این میدان دیگری هم داشتیم و آن، دیپلماسی است. این میدان هم خوشبختانه با هدایت رهبر معظم انقلاب و توصیههای پیشین امام شهید تاکنون بهخوبی اداره شده و توانسته نقش مهمی ایفا کند. تجمعات مردمی هم در واقع، از این جهت یک میدان محسوب میشود. افرادی که در این تجمعات شرکت میکنند، خودشان را برای مواجهه با انواع آسیبهایی که ممکن بود دشمن در آنجا به آنها وارد کند، آماده کرده بودند. ما دیدیم که بعضی اوقات دشمن حتی به خود این تجمعات نیز حمله میکرد و در این میدان آسیب نیز دیدیم و شهید دادیم. دستاورهای این حضور را چه میدانید؟ این تجمعات نقش مهمی در کنترل و مدیریت فریبخوردگان و کارگزاران دشمن و همه کسانی داشت که میتوانستند در درون جامعه ما، به نمایندگی از دشمن، تحرکاتی داشته باشند؛ مانند آنچه در دیماه سال گذشته اتفاق افتاد. اگر پیش از آن در دیماه چنین تجمعاتی داشتیم، شاید هیچگاه آن اتفاقات رخ نمیداد. از طرفی تجمعات یک نوع رجزخوانی است؛ هم رجزخوانی برای دشمن بیرونی و هم رجزخوانی برای دشمن درونی. این موضوع در شعارهای مردم کاملا هویداست؛ مردم هم دشمن بیرونی و هم وطنفروش و خائن را خطاب قرار میدهند. چه ابعادی از این حضور کمتر به چشم آمده است؟ تجمعات، خود یک «استیج و صحنه نمایش» است؛ مانند یک کنسرت که یک هنرمند یا مجموعهای از هنرمندان در قالب یک ارکسترسمفونیک برگزار میکنند. شرکتکنندگان در این صحنه نمایش، تنها کسانی نیستند که به محل تجمع میروند و پرچم به دست میگیرند؛ بلکه …
