«آرمان امروز» بررسی می کند
آرمان امروز- سید امیر طبایی- کارشناس حوزه اجتماعی: رابطه میان دولت و جامعه یکی از مهمترین موضوعات در تحلیل عملکرد دولتهاست. در یک الگوی دولتمحور، دولت بازیگر اصلی عرصه سیاست و جامعه تلقی میشود و بخش قابل توجهی از تصمیمگیریها، سیاستگذاریها و حتی حل مسائل اجتماعی از سوی ساختار رسمی دولت انجام میگیرد. در مقابل، در رویکرد جامعهمحور، جامعه تنها دریافتکننده سیاستهای دولت نیست، بلکه خود به عنوان یک کنشگر فعال در فرآیند حکمرانی شناخته میشود. از این منظر، دولت زمانی کارآمدتر خواهد بود که بتواند ظرفیتهای اجتماعی، نهادهای مدنی و مشارکت مردم را به رسمیت بشناسد و به جای تصدیگری گسترده، نقش تسهیلگر و خدمتگزار را ایفا کند. با این نگاه میتوان رویکرد دولت مسعود پزشکیان را تا حد زیادی در چارچوب جامعهمحوری تحلیل کرد. دولت چهاردهم از آغاز فعالیت خود بر مفهوم «وفاق» تأکید داشته است؛ مفهومی که در ادبیات دولت پزشکیان صرفاً یک شعار سیاسی نیست، بلکه تلاشی برای نزدیکتر کردن دولت به جامعه و استفاده از ظرفیت گروهها و جریانهای مختلف برای حل مسائل کشور است. گزارش ایرنا نیز دولت چهاردهم را دولتی توصیف میکند که تلاش کرده «دیوار» میان دولت و مردم را کاهش دهد و از طریق حضور مستقیم رئیسجمهور در میان مردم، گفتوگو با گروههای اجتماعی و ایجاد مسیرهایی برای مشارکت بیشتر، سرمایه اجتماعی را بازسازی کند. در جامعهمحوری، نقطه آغاز حکمرانی این است که جامعه دارای عاملیت است. مردم صرفاً مخاطب تصمیمهای دولت نیستند؛ بلکه میتوانند در تشخیص مسئله، ارائه راهحل، اجرای سیاستها و حتی ارزیابی عملکرد حکومت نقش داشته باشند. بنابراین، دولت جامعهمحور الزاماً به معنای دولتی ضعیف یا فاقد اقتدار نیست، بلکه به معنای تغییر نوع اقتدار دولت است؛ یعنی دولت به جای آنکه همه امور را مستقیماً در اختیار بگیرد، شرایطی فراهم میکند که بخشی از ظرفیت حل مسائل در خود جامعه فعال شود.
جامعه محوری در نگاه دولت
این نگاه با ایده جامعه مدنی نیز ارتباط مستقیمی دارد. نهادهای مدنی، انجمنهای تخصصی، سازمانهای مردمنهاد، گروههای محلی، تشکلهای حرفهای و دیگر شبکههای اجتماعی میتوانند بخشی از مسئولیتهای اجتماعی را بر عهده بگیرند. در چنین الگویی، دولت به جای رقابت با این …
