چهارشنبه, ۱۳ مرداد, ۱۴۰۰ / 4 August, 2021
مجله ویستا


اهمیت بازی و اسباب بازی برای کودکان


اهمیت بازی و اسباب بازی برای کودکان
اهمیت بازی کردن برای کودکان، مانند اهمیت کارکردن برای بزرگسالان است. تجربه ها و آموزه هایی راکه کودک از بازی کردن به دست می آورد، درآینده برای کار کردن استفاده می کند. در حقیقت تفاوت زیادی بین کار کردن و بازی کردن نیست. بازی خوب مانند کار خوب و بازی بد مانند کار بد است. بازی خوب باعث شادمانی کودک می شود و این شادمانی خلاقیت را در او برمی انگیزد و احساس لذت از زیبایی و موفقیت را در او به وجود می آورد.
تا به حال شده است که بنشینید و بازی کردن یک کودک را تماشا کنید؟ این که چطور در دنیای خیالی اش غرق می شود و به جای تک تک آدمهای آن دنیای خیالی فکر می کند و حرف می زند؟ این که چطور همراه با آدم های آن دنیای خیالی می خندد، عصبانی می شود و گریه می کند؟ اگر به رفتارهای یک کودک وقتی که غرق در بازی است، دقت کنیم متوجه می شویم کودک بازیگوش ما دائم در حال فکر کردن است تا بتواند بر مشکلات فرضی دنیایی که آفریده ذهنی اوست غلبه کند و این، یکی از مهمترین تمرین های پرورش خلاقیت است. در واقع یک کودک در حال بازی، مثل یک کودک نشسته روی نیمکت مدرسه است با این فرق که این بار معلم، خود او و گچ و تخته، اسباب بازی هایش هستند.
دقیقا به همین دلیل است که انتخاب اسباب بازی مناسب برای یک کودک اگر از انتخاب مثلا یک کتاب مناسب برای یک نوجوان یا یک جوان با اهمیت تر نباشد، کم اهمیت تر نیست. کودک ما در مدرسه اسباب بازیها یاد می گیرد که چطور از جادوی فکر و خلاقیتش درست استفاده کند.
فراموش نکنید که دنیای اسباب بازی برای بچهها برخلاف تصور ما یک دنیای فانتزی نیست، یک دنیای کاملا واقعی است. همانطور که انجام کارهایی مثل پست کردن یک نامه یا خرید کردن از یک مغازه از نظر ما کارهایی ساده و خسته کننده است; اما برای یک کودک شاید هیجان انگیزترین و جذاب ترین کار ممکن باشد. پس: ویژگی های اسباب بازی های مناسب برای کودکان سنین مختلف، از آن مسائلی است که همه والدین باید با آن آشنایی داشته باشند.
همه بازیها به فعالیت جسمی و فکری نیاز دارند. اگر برای فرزندتان ماشینی بخرید و هر روز به عنوان بازی کردن آن را به حرکت در آورید و او فقط تماشا کند، این بازی هیچ فایده ای به او نمی رساند زیرا کودک در انجام آن دخالتی ندارد. اگر کودک شما با این گونه بازیها پرورش یابد، در آینده هیچ اراده ای از خود نخواهد داشت و نمی تواند کار جدیدی را شروع کند و از عهده مشکلاتش بر نمی آید. بنابر این، بازی کردن تا حدود زیادی شبیه کار کردن است. کار کردن، شرکت فرد در ساختن جامعه و به وجود آوردن ارزشهای اجتماعی، فرهنگی و مادی است و بازی نوعی ارتباط غیرمستقیم با این مسایل دارد.
والدین معمولا در کنترل بازی کودکان دچار اشتباه می شوند. بعضی از آنان نمی دانند یا علاقه ای به این موضوع ندارند که کودکان خودشان بهتر از هر کسی می دانند چگونه بازی کنند. بعضی از والدین نیز بیش از اندازه به بازی فرزندانشان اهمیت می دهند! به گونه ای که در بازی آنان دخالت می کنند، راهنمایی شان می کنند و پیش از این که خودشان فکر کنند، معماهای بازی را برای آنان حل می کنند. در این صورت، این خود والدین هستند که از بازی لذت می برند !
اگر کودک در حال ساختن چیزی است و با مشکلی مواجه است، پدر یا مادر کنار او می نشیند و می گوید: «این کار را نکن، ببین! تو باید این جوری آن را انجام دهی.» کودک نیز فقط گوش می دهد و تقلید می کند. او از همان ابتدا یاد می گیرد که تنها بزرگترها هستند که می دانند هر کاری را چگونه باید انجام داد. بنابراین، وقتی بزرگ می شود، به توانایی خویش اعتماد ندارد و از شکست می ترسد.
تحقیقات نشان داده است، کودکان در طول بازی نحوه برنامه ریزی و حل مشکلات را فرا می گیرند. بازی، باعث تقویت مهارت های زبانی و ارتباطی و همین طور استفاده از نیروی تخیل و خلاقیت آنان می شود. کودکان بازیگوش بانشاط تر از سایر کودکان هستند و حس انطباق و همکاری آنها هم قوی تر از سایر کودکان است. فراموش نکنید کودکان اگر به مجموعه ای متنوع تر از اسباب بازیها دسترسی داشته باشند مدت طولانی تری را صرف بازی خواهند کرد. از طرفی، اسباب بازیهای گران قیمت لزوما بیشترین نشاط و انگیزه را در بچهها فراهم نمی کنند. پس بهتر است کودک ۴-۵ اسباب بازی متفاوت داشته باشد که با آنها بازی کند تا این که یک اسباب بازی گران قیمت توی ویترین داشته باشد. در زندگیهای امروز، بیشتر والدین تمایل دارند بچهها در خانه بازی کنند تا بیرون از خانه; به همین خاطر، بازی کردن کودک با پدر و مادر، پدربزرگ و مادربزرگ و برادرها و خواهرها از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. بد نیست بدانید که مطالعات نشان داده خلاق ترین بچهها، آنهایی هستند که بیشتر با اطرافیان بزرگسالشان بازی می کردند و البته این فقط کودکان نیستند که از بازی با بزرگترها سود و لذت می برند. یکی از بزرگ ترین تفریحهای زندگی برای یک آدم بزرگ می تواند همین بازی های کودکانه باشد.
همه اسباب بازیها ارزشمند هستند. محل بازی کودک باید همیشه پاکیزه و منظم باشد. او نباید اسباب بازیها را بشکند. بلکه باید آنها را دوست داشته باشد. البته اگر اسباب بازی خراب شد یا شکست، نباید او را مدت زیادی در انتظار بگذارید و آزار بدهید.
ساده ترین و ارزان ترین روش ممکن جهت افزایش تحرکات و فعال تر ساختن کودکان، فراهم کردن وسایل تفریحی زیادتر برای آنان می باشد.
بهترین اسباب بازی آن است که کودک را مجذوب خود می کند و او دو باره به سراغ آن می رود و تحریک و لذت بیشتر و بیشتری از آن کسب می کند. این اسباب بازی ممکن است خیلی گران یا خیلی ارزان تمام شود ولی نهایتا همان اسباب بازی است که کودک از آن لذت می برد و بیشترین امکانات یادگیری را برای وی فراهم می آورد.
برخلاف آنچه والدین انتظار دارند، هر قدر اسباب بازی دارای شکل غیراختصاصی تر و بنیادی تر باشد، قوه تخیل کودک را بیشتر تحریک می کند. مثلا شاید یک تکه چوب که می توان از آن به عنوان شمشیر یا عصا استفاده کرد بیشتر از یک عروسک با لباسهای گران قیمت که فقط می تواند یک شخصیت داشته باشد به خلاقیت کودک شما کمک کند. اما یکی از نکات بسیار مهم که والدین باید آن را مورد توجه قرار دهند انتخاب اسباب بازی برحسب سن کودک است. یعنی یک اسباب بازی که کودکی دو ماهه را سرگرم می کند نمی تواند یک کودک دو ساله را سرگرم کند و بالعکس. کودکان همگام با رشد خود به محرکهای متفاوتی نیاز دارند و انتخاب اسباب بازی بایستی براساس نیازهای متغیر آنها باشد. تناسب داشتن اسباب بازی انتخاب شده با سن کودک بسیار مهم است. اگر اسباب بازی خیلی پیشرفته باشد کودک نمی داند چگونه با آن بازی کند و لذت زیادی از آن نمی برد، اگر هم بسیار ابتدایی باشد حوصله کودک زود سر می رود.
نویسنده : شهرام مظفریان
منبع : روزنامه مردم سالاری


همچنین مشاهده کنید




سایت فراروسایت ارانیکوروزنامه شهروندسایر منابعخبرگزاری صدا و سیماسایت تابناکسایت آفتاب نیوزخبرگزاری ایرناخبرگزاری فارسروزنامه ابتکار