ایلام زیر سایه بحران زیرساختی؛ منابع آب کافی اما شبکه ناکارآمد است

خبرگزاری مهر -گروه استان‌ها: با وجود منابع آبی فعال در ایلام، قطعی‌های مکرر و افت فشار در بسیاری از محله‌ها ادامه دارد؛ مشکلی که نه از کم‌آبی، بلکه از فرسودگی شبکه توزیع و انشعابات بی‌ضابطه نشأت می‌گیرد و زندگی روزمره شهروندان را در فصل سرما نیز با چالش مواجه کرده است‌.

با آغاز فصل سرما انتظار می‌رفت دغدغه کم‌آبی در ایلام کاهش یابد، اما گزارش‌های میدانی از تداوم قطعی‌ها و افت فشار در برخی مناطق شهری حکایت دارد و نشان می‌دهد این مسئله همچنان یکی از چالش‌های جدی در زندگی روزمره شهروندان به شمار می‌رود.

این در حالی ست که استان ایلام از منابع آبی قابل‌اتکایی مانند سد ایلام و چشمه‌های گل گل بهره‌مند است و بنا بر اعلام مسئولان در حوزه تأمین آب شرب کمبودی وجود ندارد؛ با این حال آن‌چه موجب ناپایداری در دسترسی به آب شده کاهش ذخایر نمی‌باشد، بلکه فرسودگی شبکه توزیع و ضعف زیرساخت‌های آبرسانی است.

بخشی از این شبکه به دهه‌های گذشته مربوط می‌شود، ساختاری که در طول سال‌ها بدون نوسازی مؤثر باقی مانده و اکنون با نشت گسترده افت فشار و استهلاک بالا امکان توزیع پایدار آب را در بسیاری از مناطق از دست داده است؛ باید گفت، در برخی نقاط حتی با وجود پر بودن مخازن و فعال بودن ایستگاه‌های پمپاژ آب به خانه‌ها نمی‌رسد یا با فشار بسیار پایین در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد.

در کنار این فرسودگی وجود انشعابات غیرمجاز نیز فشار مضاعفی بر شبکه وارد کرده و موجب شده توزیع عادلانه آب در سطح شهر با اختلال همراه باشد؛ بخشی از این انشعابات به ساخت‌وسازهای غیرمجاز یا استفاده‌های غیرخانگی بازمی‌گردد که بدون نظارت کافی به شبکه متصل شده‌اند و سهم سایر مشترکان را کاهش داده‌اند.

مناطقی همچون خیابان پیام، هانیوان و بانبرز از جمله نقاطی هستند که ساکنان آن‌ها به‌طور مداوم با قطعی‌های مکرر و کمبود آب مواجه هستند و تأمین نیازهای اولیه خانوار با دشواری همراه شده؛ در برخی موارد شهروندان ناچارند برای تأمین آب مصرفی روزانه به تانکرهای سیار یا منابع جایگزین متوسل شوند که خود با هزینه و زحمت مضاعف همراه است.

در چنین شرایطی نارضایتی عمومی نسبت به وضعیت موجود افزایش یافته و مطالبه برای اصلاح فوری شبکه و برخورد با انشعابات غیرمجاز به یکی از خواسته‌های اصلی مردم در مناطق کم‌برخوردار تبدیل شده؛ مطالبه‌ای که در صورت بی‌پاسخ ماندن می‌تواند در ماه‌های گرم سال به بحرانی جدی در حوزه‌ی خدمات شهری منجر شود.

تأمین آب پایدار در ایلام مشکلی ندارد، چالش اصلی در توزیع است

فرماندار ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر نقش حیاتی آب در توسعه پایدار، رفاه عمومی و ارتقای شاخص زیست‌محیطی اظهار داشت: آب به عنوان یکی از بنیادی‌ترین نیازهای زندگی بشر همواره در صدر اولویت‌های برنامه‌ریزی‌های کلان قرار می‌گیرد و چگونگی تأمین، نگهداری و توزیع آن نقشی تعیین‌کننده در کیفیت زندگی شهروندان و پایداری زیرساخت‌های شهری ایفا می‌کند.

احسان اکبری افزود: با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از آب شرب شهر ایلام از طریق سد ایلام و بخشی نیز از چشمه‌های گل گل تأمین می‌شود، در حال حاضر در حوزه تأمین منابع آبی مشکلی وجود ندارد و ارزیابی‌ها نشان می‌دهد وضعیت ذخایر آبی شهر در شرایط پایداری قرار دارد.

فرماندار ایلام گفت: با وجود تأمین پایدار منابع آبی در سطح شهر، چالش اصلی در حوزه توزیع است؛ چرا که شبکه آبرسانی ایلام با بیش از ۱۱۰ هزار انشعاب دچار فرسودگی گسترده بوده و بخش قابل توجهی از زیرساخت‌های آن به دهه‌های ۵۰ و ۶۰ بازمی‌گردد که همین موضوع ضرورت بازسازی و نوسازی اساسی این شبکه را دوچندان کرده است.

وی تصریح کرد: یکی از عوامل اصلی اختلال در توزیع عادلانه آب در سطح شهر، میزان بالای پرت در شبکه فرسوده و همچنین وجود انشعابات غیرمجاز است که شناسایی آن‌ها در دستور کار قرار گرفته و بر همین اساس شرکت آب و فاضلاب موظف شده با اولویت‌بندی نقاط بحرانی، اصلاح شبکه و برخورد با تخلفات را به‌صورت جدی پیگیری کند.

فرماندار ایلام خاطرنشان کرد: در همین راستا اعتبارات مشخصی از سوی کمیته برنامه‌ریزی شهرستان به موضوع اصلاح شبکه آبرسانی اختصاص یافته و علاوه بر آن استاندار ایلام نیز از محل اعتبارات شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان منابعی را برای تسریع در اجرای این طرح‌ها در نظر گرفته است.

وی افزود: مجوزهای لازم برای حفاری در نقاط بحرانی شهر صادر شده تا عملیات بازسازی در مناطقی که با بیشترین میزان فرسودگی و پرت آب مواجه هستند با اولویت و جدیت دنبال شود.

اکبری تأکید کرد: برخورد قاطع با انشعابات غیرمجاز در دستور کار قرار گرفته و در این زمینه با همراهی دستگاه قضائی و نهادهای نظارتی اقدامات لازم در حال اجراست تا با مدیریت مؤثر منابع و اصلاح نقاط آسیب‌پذیر، زمینه کاهش تنش آبی در سطح شهر فراهم شود.

فرماندار ایلام در ادامه با اشاره به وضعیت آب در مناطق روستایی گفت: در روستاهای جعفرآباد، محمودآباد و کلاه‌کبوت مشکلاتی در تأمین آب وجود داشت که با پیگیری نمایندگان و حمایت استاندار عملیات اجرایی حفر یک حلقه چاه در جعفرآباد آغاز شده و مراحل آماده‌سازی زمین نیز به انجام رسیده است.

وی اعلام کرد: با توجه به روند پیشرفت عملیات اجرایی پیش‌بینی می‌شود این پروژه پیش از آغاز فصل تابستان به بهره‌برداری برسد و با ورود این منبع جدید به مدار تأمین، مشکل آب در این مناطق به‌طور کامل برطرف شود و ساکنان از دسترسی پایدار و مطمئن به آب شرب برخوردار شوند.

فرماندار ایلام گفت: در سایر روستاهایی که با کمبود آب مواجه بودند نیز اقدامات لازم از جمله تقویت خطوط انتقال و نصب دستگاه‌های پمپاژ انجام شده و این روند با هدف بهبود دسترسی و ارتقای سطح خدمات‌رسانی ادامه دارد تا رضایت ساکنان این مناطق تأمین شود.

اجرای طرح‌های گسترده برای ارتقای پایداری شبکه آبرسانی در ایلام

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: طول شبکه توزیع آب شرب شهر ایلام ۴۳۰ کیلومتر است، میزان فرسودگی ۲۰۰ کیلومتر معادل ۴۵ درصد شبکه است.

محمد محمدی افزود: هدررفت آب در شبکه حدود ۴۰ درصد به دلیل شکستگی‌ها و فشار بالا است.

وی عنوان کرد: توسعه شهری بدون توجه به ظرفیت منابع آبی، عبور لوله‌های قدیمی از مسیرهای شهری و شکستگی‌های پنهان در زمان سیلاب و کاهش نزولات جوی تا ۳۰ درصد در سال گذشته از مشکلات استان است.

وی از برنامه‌های اصلاحی آبفای ایلام خبر داد و عنوان کرد: اجرای طرح زون‌بندی جدید فشار آب برای کاهش هدررفت، اصلاح مسیرهای انتقال و جایگزینی لوله‌های فرسوده، احداث مخازن جدید و بازسازی ایستگاه‌های پمپاژ، ایجاد خط انتقال دوم از سد و چشمه‌های گل‌گل و ارتقا تصفیه‌خانه ایلام از جمله این موارد است.

مدیرعامل آبفای ایلام تأکید کرد: برای اصلاح کامل شبکه و رفع مشکلات زیرساختی شهر ایلام، ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز است.

وی افزود: منابع داخلی شرکت پاسخگوی این حجم از بازسازی نیست و باید ردیف اعتباری ملی تقویت شود.

با وجود اقدامات انجام‌شده در حوزه تأمین و توسعه زیرساخت‌های آبرسانی، چالش‌هایی نظیر فرسودگی شبکه، پرت بالا و انشعابات غیرمجاز همچنان پابرجاست که نیازمند رسیدگی فوری و اجرای مستمر طرح‌های اصلاحی در سطح استان است.