بورس کالا زیر فشار سیاست‌گذاری - سایت خبری اقتصاد پویا

اقتصاد پویا / سرویس اجتماعی - بورس کالا در فلسفه شکل‌گیری خود قرار است محلی شفاف برای رقابت میان عرضه‌کنندگان و خریداران، کشف قیمت بر اساس واقعیت‌های بازار و کاهش مداخلات غیرضروری در معاملات باشد؛ بازاری که در آن قیمت نه با بخشنامه و تصمیم اداری، بلکه از دل تعامل عرضه و تقاضا شکل می‌گیرد. با این حال، در اقتصاد ایران، فاصله میان مأموریت اصلی بورس کالا و انتظارات سیاست‌گذاران از این نهاد، به یکی از چالش‌های جدی بازارهای کالایی تبدیل شده است. نگاه تنظیم‌گرانه به بورس کالا، تلاش برای کنترل قیمت محصولات پایه و تعیین چارچوب‌های دستوری برای عرضه و معامله، در مواردی زمینه اختلاف میان تولیدکنندگان، خریداران و نهادهای نظارتی را فراهم کرده است. دانیال امینی / ابطال معاملات، اختلاف بر سر قیمت پایه محصولات زنجیره فولاد و بلاتکلیفی فعالان اقتصادی درباره ضوابط عرضه، نمونه‌هایی از چالش‌هایی هستند که می‌توانند اعتماد به سازوکار بازار را تضعیف کنند. مسئله اصلی این است که آیا بورس کالا باید ابزاری برای اجرای سیاست‌های کوتاه‌مدت کنترل قیمت باشد یا باید بستری فراهم کند که قیمت‌ها در آن با رعایت قواعد شفاف و رقابتی کشف شوند؟ این پرسش در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که صنایع مختلف برای برنامه‌ریزی تولید، فروش و سرمایه‌گذاری به قیمت‌های قابل پیش‌بینی نیاز دارند. هرگونه ابهام در سازوکار قیمت‌گذاری، نه‌تنها بر سودآوری تولیدکنندگان اثر می‌گذارد، بلکه می‌تواند تصمیم خریداران، میزان عرضه، نحوه تخصیص مواد اولیه و حتی رقابت‌پذیری محصولات ایرانی در بازارهای صادراتی را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، بحث درباره کارکرد بورس کالا صرفاً اختلافی فنی میان فعالان بازار نیست؛ بلکه به مسئله‌ای بنیادی در حکمرانی اقتصادی کشور مربوط می‌شود: تعیین مرز میان نظارت دولت بر بازار و دخالت مستقیم در شکل‌گیری قیمت‌ها.

بورس کالا؛ محل رقابت یا بازوی قیمت‌گذاری دولت؟ …