درباره زوج‌هایی که برای فرار از تنهایی یا جلوگیری از جدایی، تصمیم به بچه‌دار شدن می‌گیرند

هفت صبح| بسیاری از زوج‌ها وقتی می‌بینند صمیمیت از خانه‌شان رفته و سردی جای گرمای عاطفه را گرفته است، به دنبال یک راه نجات می‌گردند. در این میان، یکی از رایج‌ترین و در عین حال خطرناک‌ترین توهمات این است که آوردن یک فرزند می‌تواند جادویی باشد که یخ‌های رابطه را ذوب کند و دوباره شور و حال را به خانه بازگرداند. اما حقیقت این است که فرزندآوری هرگز راهکاری برای ترمیم یک رابطه سرد نیست؛ بلکه در بسیاری از موارد، تبدیل به باری سنگین می‌شود که روی دوش موجودی بی‌گناه قرار می‌گیرد تا اشتباهات و ناتوانی‌های والدین را جبران کند. وقتی تصمیم به بچه‌دار شدن نه از سر عشق و آمادگی، بلکه از سر ترس از جدایی یا تلاش برای پر کردن خلأهای عاطفی باشد، خانه تبدیل به محیطی می‌شود که در آن کودک نه به عنوان یک انسان مستقل، بلکه به عنوان یک «ابزار نجات» دیده می‌شود.

    کودک یا ابزار نجات؟

در تحلیل‌های روان‌شناختی، این باور که فرزند می‌تواند رابطه‌ای رو به افول را نجات دهد، یک اشتباه استراتژیک تلقی می‌شود. صمیمیت بین زن و شوهر، در واقع ریشه و بنیاد خانواده است و فرزند، شاخه‌ای تازه است که برای رشد به همان ریشه سالم نیاز دارد. وقتی ریشه خشک شده و سقف خانه در حال ریزش است، آوردن فرزند یعنی اضافه کردن وزنی بیشتر به سقفی که همین حالا هم لرزان است. 

 

دکتر الهام محمد رشنوزاده، روانشناس، در این زمینه اشاره می‌کند که والدین در چنین شرایطی، ناخودآگاه از فرزندشان به عنوان وسیله‌ای برای پر کردن تنهایی یا سپری برای فرار از رویارویی با مشکلات اصلی استفاده می‌کنند. رشنوزاده معتقد است این نوع نگاه، در واقع نوعی «خودفریبی اجتماعی» است. ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که در آن فرزندآوری گاهی به عنوان یک تکلیف اجتماعی یا راهی برای ساکت کردن فشار اطرافیان دیده می‌شود، نه یک تصمیم آگاهانه. به گفته این روانشناس تحلیل می‌کند که وقتی زوج‌ها به جای حل تعارضاتشان، به فرزند پناه می‌برند، در واقع دارند یک «صلح اجباری» و پوشالی ایجاد می‌کنند که در بلندمدت، هم خودشان را فرسوده می‌کند و هم آینده کودکی را که در محیطی سرشار از تنش اما در پوشش یک خانواده کامل، رشد می‌کند.

    روندی فراتر از تامین مادی و نیازهای سطحی …