بررسی ارزش واقعی درآمدهای نفتی نشان میدهد که اوج درآمد صادرات نفت ایران، در سال ۱۳۹۰ و با حدود ۱۶۴میلیارد دلار(به قیمتهای ثابت سال ۲۰۲۵) رخ داده است. با این حال، سال ۱۳۵۳ نیز یکی از قلههای تاریخی درآمد نفتی ایران بوده و ارزش واقعی صادرات نفت در آن سال به حدود ۱۳۶میلیارد دلار رسیده است. تفاوت مهم این دو دوره، جمعیت کشور است. جمعیت ایران در سال ۱۳۹۰ حدود ۲٫۴ برابر جمعیت سال ۱۳۵۳ بوده و در نتیجه، با وجود بالاتر بودن مجموع درآمد نفتی در سال ۱۳۹۰، سرانه درآمد واقعی نفتی در سال ۱۳۵۳ تقریبا دو برابر سال ۱۳۹۰ بوده است. اگر ارزش کل صادرات نفتی بهطور فرضی میان جمعیت کشور تقسیم شود، سهم هر ایرانی در سال ۱۳۵۳ حدود ۳۴۷ دلار در ماه و در سال ۱۳۹۰ حدود ۱۷۵ دلار در ماه خواهد بود. سهمی که در سالهای اخیر به حدود ۴۰ دلار رسیده است. چهار شوک کاهش درآمد نفت
نوسانات درآمد نفتی در نیم قرن گذشته را میتوان در قالب چهار شوک شدید کاهشی بررسی کرد. شوک نخست در پی تحولات انقلاب اسلامی و اختلال در تولید و صادرات نفت، از سال ۱۳۵۷ آغاز شد. تولید نفت ایران که در شهریور ۱۳۵۷ به حدود ۶میلیون بشکه در روز نزدیک شده بود، در مهر به ۵٫۵میلیون بشکه، در آبان به ۳٫۵میلیون بشکه و در آذر به حدود ۲٫۳میلیون بشکه در روز کاهش یافت. دلیل اصلی کاهش تولید نفت در این بازه، اعتصابات کارکنان شرکت نفت بوده است. در روزهای پایانی آذر ۱۳۵۷ صادرات نفت ایران تقریبا متوقف شد و تنها بخشی از تولید برای مصرف داخلی ادامه یافت. پس از انقلاب، صادرات نفت از اوایل اسفند ۱۳۵۷ از سر گرفته شد. با این حال تصمیم سیاسی مبنی بر کاهش فروش نفت و همچنین شروع جنگ موجب شد تولید نفت ایران در سال ۱۳۵۹ به کمتراز ۲ میلیون بشکه در روز برسد. …


دانلود از کافه بازار










![[کامران نرجه] آرایش جنگی برای تأمین معیشت](/news/u/2026-10-11/ettelaat-l107y.jpg)
























































































