پروکوپیوس قیصریه، مورخ بیزانسی که خود این همه‌گیری را تجربه کرده بود، نوشت: «محاسبه شمار مردگان ممکن نبود، زیرا کسی نمی‌توانست آنان را بشمارد و امکان دفن همه آنها نیز وجود نداشت. بسیاری را به دریا می‌انداختند و بسیاری دیگر در خیابان‌ها و خانه‌ها دفن‌نشده باقی می‌ماندند... شهرهای بسیاری خالی از سکنه شدند و طاعون از میان نرفت تا اینکه تقریباً همه ساکنان جهان را از بین برد.»
به گفته پروکوپیوس، در اوج شیوع بیماری در قسطنطنیه، در سال ۵۴۲ میلادی، روزانه ۱۰ هزار نفر جان خود را از دست می‌دادند. مورخان امروزی برآورد می‌کنند که در پایتخت امپراتوری تا ۲۵۰ هزار نفر کشته شدند، در حالی که شمار قربانیان در سراسر امپراتوری بیزانس به بیش از ۱۰ میلیون نفر رسید. اما طاعون ژوستینین ــ که نام خود را از امپراتور ژوستینین اول گرفته است ــ در مرزهای امپراتوری متوقف نشد، این بیماری بیش از ۲۰۰ سال در بخش‌های دیگری از اروپا، شمال آفریقا و شرق ادامه یافت و شمار قربانیان آن در سراسر جهان ده‌ها میلیون نفر برآورد شده است.
عامل تک‌سلولی پشت این همه‌گیری
علت این بیماری در مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۳، موجودی تک‌سلولی به نام Yersinia pestis معرفی شد؛ باکتری‌ای که عامل طاعون خیارکی است. پژوهشگران بقایای Y. pestis را در اسکلت‌های انسانی کشف‌شده در باواریا یافتند و این یافته، گزارش‌های تاریخی درباره علائم بیماری را تأیید کرد.
پروکوپیوس نوشت: «هنگامی که بیماری کسی را گرفتار می‌کرد، برای همه روشن بود که او به طاعون مبتلا شده است، زیرا بلافاصله تورمی در کشاله ران یا زیر بغل یا کنار گوش‌ها یا در بخش دیگری از بدن که در آن‌جا غده‌ای وجود داشت، پدیدار می‌شد؛ و در برخی موارد تاول‌های سیاهی به اندازه یک عدس نیز ظاهر می‌شد.» …
دانلود از کافه بازار
