صلح در اندیشه ایران باستان در پیوند با راستی و عدالت است

به گزارش ایسنا، محمود جعفری دهقی، در نهمین همایش سالانه انجمن علمی مطالعات صلح ایران با موضوع «بنیادهای هستی‌شناختی، شناخت‌شناختی و روش‌شناختی مکتب ایرانی صلح در مقایسه با سایر مکاتب صلح در جهان» به تبیین ریشه‌های فرهنگی و تاریخی صلح در اندیشه ایرانی پرداخت و  با اشاره به تعریف انجمن از مکتب ایرانی صلح گفت: مکتب ایرانی صلح، جریانی فکری و پژوهشی در ایران معاصر است که تلاش می‌کند مفهوم صلح را بر اساس میراث فرهنگی، ادبی، فلسفی و دینی ایران بازتعریف کند. در این مکتب، صلح صرفا به معنای نبود جنگ نیست، بلکه وضعیتی جامع و مثبت تلقی می‌شود که در هویت و تاریخ ایرانی ریشه دارد. بر اساس این تعریف، اگر به پیشینه این سرزمین توجه کنیم، درمی‌یابیم که در هزاره نخست پیش از میلاد، اتفاق مهمی در این منطقه رخ داده است. گروه‌های بومی ساکن این سرزمین با مهاجرانی که به آن وارد شدند، از جمله اقوام ایرانی مانند پارس‌ها، مادها و سکاها، درآمیختند و به باور من، جریان فکری تازه‌ای در این سرزمین شکل گرفت.

وی با بیان اینکه این جریان فکری ایرانیان را بر پایه باورها و عقایدی شکل گرفت که در آن دوران از سوی متفکران ایرانی مطرح می‌شد، افزود: بر اساس آنچه در اوستا آمده است، اهورامزدا خواهان آشتی است و هنگامی که با اهریمن روبه‌رو می‌شود، در وهله نخست پیشنهاد آشتی می‌دهد؛ موضوعی که در متون اوستایی و پهلوی نیز به آن اشاره شده است.

جعفری دهقی با اشاره به جایگاه ایزدان و فرشتگان در باورهای ایران باستان اظهار کرد: در این اندیشه، اهورامزدا برای پدیده‌های گوناگون جهان، فرشتگان و ایزدانی می‌آفریند و آنها را نگهبان و مسئول مراقبت از این پدیده‌ها قرار می‌دهد. برای نمونه، سپندارمذ با زمین و خرداد با آب ارتباط دارد و برای پدیده‌هایی که انسان با آنها روبه‌روست، نگهبان یا مسئول مشخصی در نظر گرفته شده است. حتی برای پیمان میان انسان‌ها، ایزد مهر به‌عنوان نگهبان پیمان شناخته می‌شود و برای چهارپایان نیز ایزدی به نام گوشورون در نظر گرفته شده است که از آنها مراقبت می‌کند. این نگاه نشان می‌دهد که در آن نظام فکری، پدیده‌های گوناگون جهان و روابط انسانی در چارچوبی از مسئولیت، مراقبت و نظم معنا پیدا می‌کردند.این مکتب فکری به‌تدریج گسترش یافت و تأثیر خود را در دوره‌های بعد آشکار کرد. …