بازار
محمد قوچانی، عضو شورای مرکزی و رئیس کمیته سیاسی حزب کارگزاران سازندگی ایران، با مرور فراز و فرودهای این تشکیلات از سال ۱۳۷۴ تاکنون، به بررسی دستاوردها، ناکامی‌ها و جایگاه آن در تحولات پیش‌روی کشور پرداخته؛ تحولاتى که در چارچوب این بحث، از آن با عنوان گذار از «جمهوری دوم» به «جمهوری سوم» یاد می‌کند.
جمهوری دوم؛ زمینه‌های شکل‌گیری کارگزاران (۱۳۷۴-۱۳۶۸)
در تحلیل قوچانی، تاریخ جمهوری اسلامی از منظر تحولات ساختار سیاسی به دو دوره تقسیم می‌شود. دوره نخست، از سال ۱۳۵۸ تا بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸، و دوره دوم، از بازنگری قانون اساسی تاکنون. بر این اساس، جمهوری اول با ساختاری نسبتاً پارلمانی، محوریت بیشتر مجلس و پراکندگی قدرت شناخته می‌شود؛ درحالی‌که بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸، با تقویت تمرکز قدرت، تثبیت جایگاه ولایت مطلقه فقیه و تغییر ساختار اجرایی به سمت نظامی ریاستی‌تر، زمینه شکل‌گیری جمهوری دوم را فراهم کرد.
در این دوره، نهادهایی مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی امنیت ملی نیز در ساختار تصمیم‌گیری کشور جایگاه مهم‌تری پیدا کردند. جمهوری دوم از نظر حقوقی همچنان برقرار است، اما تغییرات سیاسی داخلی، تحولات رهبری، مناسبات دولت و حکومت و شرایط بین‌المللی می‌توانند زمینه عبور از این مرحله و شکل‌گیری نظمی تازه را فراهم کنند.
قوچانی معتقد است که چهار تحول اساسی، زمینه‌های شکل‌گیری جمهوری دوم و ظهور گفتمان سازندگی را تشکیل دادند:
نخست، پایان جنگ ایران و عراق بود. پایان جنگ ضرورت بازسازی کشور و تغییر اولویت‌های حکمرانی را برجسته کرد. در چنین شرایطی، دولت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی با تأکید بر بازسازی زیرساخت‌ها، احیای ظرفیت‌های اقتصادی و توسعه کشور روی کار آمد.
دوم، بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ بود که ساختار قدرت را متمرکزتر کرد و به تغییر مناسبات میان نهادهای سیاسی انجامید. …
