بازار
«مرتضی امیرجان»، کارشناس اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان، می‌گوید: «پرونده ثبت در گام‌های نخست است و تمام مراحل در تهران و در وزارتخانه انجام می‌شود. وظیفه استان، ارائه مدارک و اسناد مورد نیاز برای ثبت است.»
امیرجان به بازدید کارشناسان ثبت پرونده از مسجد جامع فرومد در تیر ۱۴۰۵ اشاره می‌کند و هدف از این بازدید را بررسی میدانی بنا و تکمیل مستندات پرونده می‌داند. این بازدید بخشی از روند آماده‌سازی مدارک برای ارزیابی است و به معنای قطعی شدن ثبت جهانی مسجد نیست.
ثبت جهانی می‌تواند زمینه توجه بیشتر به ارزش‌های تاریخی و معماری بنا و تقویت سازوکارهای حفاظت از آن را فراهم کند؛ با این حال، نگهداری مستمر و مرمت اصولی مسجد نباید به نتیجه پرونده ثبت وابسته باشد. حفاظت از چنین بنایی به برنامه‌ریزی بلندمدت و تأمین منابع مالی نیاز دارد؛ ضرورتی که حتی مستقل از روند ثبت جهانی نیز پابرجاست.
مرمت؛ نیازمند تداوم و تأمین اعتبار
«اکبر رحیم‌نژاد»، رئیس شورای روستای فرومد نیز می‌گوید:« بخشی از پشت‌بام مسجد در سال‌های گذشته مرمت شده و اقداماتی نیز برای هدایت آب‌های سطحی انجام گرفته است؛ با این حال، این اقدامات برای حفاظت کامل از بنا کافی نیست.»
او مرمت و استحکام‌بخشی پشت‌بام را از اقدامات مثبت سال‌های گذشته می‌داند، اما معتقد است رسیدگی به تزئینات و بخش‌های داخلی مسجد نیز باید در اولویت قرار گیرد.
رحیم‌نژاد با اشاره به بازدید اخیر کارشناسان ثبت و میراث فرهنگی از مسجد می‌گوید:« بررسی‌های لازم انجام شده و برآوردهایی نیز برای تأمین اعتبار صورت گرفته است، اما هنوز اعتباری تخصیص نیافته است.»
به گفته او، یکی از مسائل مهم در ساماندهی مسجد، وجود ساختمان‌ها و املاکی در اطراف آن است که آزادسازی فضای پیرامونی را با ضرورت تملک برخی املاک همراه کرده است. قرار بوده این املاک خریداری شوند تا فضای اطراف مسجد بازتر شود. …
