چارچوب جامع احیا و توسعه پایدار محله‌محور

یداله آقایی، معاون ساماندهی و بازآفرینی شرکت بازآفرینی شهری ایران:  این بافت‌ها که بیش از ۳۰ درصد جمعیت و حدود ۲۰ درصد محدوده شهرهای کشور را شامل می‌شوند، با مجموعه‌ای از مشکلات همچون ناپایداری سازه‌ای و خطرپذیری لرزه‌ای، کمبود شدید خدمات روبنایی و زیربنایی، کیفیت پایین زندگی، آسیب‌پذیری در برابر حوادث طبیعی، کاهش ارزش اقتصادی دارایی‌های ساکنان، کاهش منزلت اجتماعی و ضعف فرصت‌های شغلی محلی روبه‌رو هستند. محله‌محوری در این چارچوب، رویکردی است که محله را واحد پایه برنامه‌ریزی و اجرا قرار می‌دهد و تلاش می‌کند با تکیه بر ظرفیت‌های درونی آن، فرآیند بازآفرینی را از پایین به بالا و با مشارکت واقعی ساکنان پیش برده و با محوریت مردم و معتمدین محلی، نقش‌آفرینی نهادهای مردم‌نهاد وگروه‌های جهادی، راهبری دولت و کمک شهرداری‌ها در اجرای کالبدی، منجر به فعال‌سازی ظرفیت‌های نهفته محلات و ایجاد زمینه توسعه پایدار و عدالت‌محور می‌‌شود. این رویکرد صرفاً بر نوسازی کالبدی متمرکز نیست، بلکه مجموعه‌ای از نیازهای محله را به شرح زیر پوشش می‌دهد:

• نوسازی و بهسازی مسکن مردم‌محور: تشویق و تسهیل نوسازی واحدهای فرسوده با محوریت مالکان و ساکنان، کاهش هزینه‌های اولیه (عوارض، بیمه، مصالح و مالیات) و ایجاد مشوق‌های هدفمند برای تجمیع و نوسازی مشارکتی.

• توانمندسازی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: آموزش مهارت، تقویت شبکه‌های اجتماعی، ارتقای آگاهی و مشارکت شهروندی، و ایجاد حس تعلق و مالکیت نسبت به محله.

• اشتغال خرد و کمک‌های اقتصادی: حمایت از کسب‌وکارهای کوچک محلی، تشکیل صندوق‌های خرد و تعاونی‌ها و ایجاد فرصت‌های شغلی مرتبط با فرآیند بازآفرینی برای ساکنان محله. …