اثرات جانبی حراج تهران بر معیشت هنرمندان؛پشت پرده افزایش قیمت‌ها چیست؟

سعید فلاح‌فر هنرمند، منتقد و پژوهشگر هنر در گفتگو با خبرنگار مهر در ارزیابی حراج تهران و نسبت آن با رونق اقتصاد هنر بیان کرد: تحلیل یا نقد حراج تهران بدون آشنایی با ماهیت این اقتصاد و ساختار، همان چیزی است که در اظهارنظرات هیجانی، تک‌بعدی و سطحی به وفور گفته شده و نوشته شده است. هم «اقتصاد» پدیده علمی و پیچیده است و هم فرهنگ و هنر از لایه‌های بسیاری تشکیل شده است. نمی‌شود این مقولات را بدون درک روشنی از این پیچیدگی‌ها، وابستگی‌ها، ارتباطات و لایه‌های تاثیرگذار آن، به درستی شناخت. یک جنبه آن را دید و بزرگ‌نمایی کرد و بدون اشاره به تاثیرات دیگر آن، زبان به انتقاد یا تحسین گشود. حراج تهران هم رویدادی هنری و فرهنگی و هم‌زمان، صنعت و تجارتی است که باید مثل هر معامله دیگری، تابع اصول و قواعد بازار و اقتصاد باشد.

وی گفت: اما همه نگرانی‌ها از جایی شروع می‌شود که بخواهیم بدون پایبندی به اصول هر کدام، انتظار برخورداری از مواهب هر ۲ جنبه را داشته باشیم. مشکل از جایی شروع می‌شود که از فعالیتی اقتصادی، انتظار و امید جریانات اصیل هنری و فرهنگی داشته باشیم یا فرهنگ و هنر را همسویِ وفاداری برای تجارت فرض کنیم. مشکل جایی است که متولیان فرهنگ و هنر، از آمار اقتصادی حراج برای نمایش رونق و پیشرفت هنر یا حمایت از هنرمندان و کمک به معیشت هنرمندان استفاده کنند یا دغدغه‌های مالی، پشت خدمت به فرهنگ و هنر پنهان شوند.

فلاح‌فر تصریح کرد: مشکل جایی است که تصور کنیم درآمد حراج تهران مستقیماً وارد جیب هنرمندان می‌شود یا حداقل سهم بزرگی برای هنرمندان قائل شویم. به‌ویژه که عمده رقم مالی جابه‌جا شده مربوط به جریان روز هنر نیست یا تصور کنیم همه هنرمندان ضرورتاً امکان و توانایی حضور آزاد در این حراج را دارند.

وی در توضیح بیشتر بیان کرد: از طرفی هم - با اینکه نمی‌شود منکر لزوم و مزایای رونق اقتصادی در حوزه هنر شد - بدیهی است که افزایش قیمت آثار هنری، همیشه و در هر شرایطی به نفع همه هنرمندان و جریان هنری در بخش‌های مختلف جامعه نیست. به ویژه که میزان اثرپذیری از این مولفه در حراج تهران، تناسبی با امکان مشارکت همه سلیقه‌ها و همه رده‌های هنر ندارد. …