طرح مقابله با نفوذ می‌تواند جامعه را هراسان و اعتماد عمومی را تضعیف کند

احمد بخشایش اردستانی، درباره جزئیات طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهاد‌های بیگانه در کشور» گفت: در تمام دنیا قوانینی برای مقابله با نفوذ سرویس‌های بیگانه وجود دارد. این طرح پیش از جنگ، در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس مورد بررسی قرار گرفت و به تصویب رسید، اما به دلیل اینکه نوبت رسیدگی به آن در صحن مجلس نرسیده بود، در دستور کار صحن مجلس قرار نگرفت.

وی در ادامه اظهار کرد: اعضای کمیسیون امنیت و همچنین نمایندگانی از وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اطلاعاتی در بررسی این طرح حضور داشتند و تا آنجا که به یاد دارم، بخش زیادی از این طرح از قوانین کشور‌های دیگر، از جمله آمریکا و انگلیس، الگوبرداری شده بود و البته با شرایط و ادبیات فارسی تنظیم شده است. می‌توان گفت بخش زیادی از مفاد این طرح تقلیدی است.

مردم نباید احساس کنند حاکمیت ساده‌ترین راه را برای مقابله با نفوذ انتخاب کرده است

این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه چند سال بود که این طرح ارائه شده بود، اما مورد بررسی قرار نمی‌گرفت تصریح کرد: در نهایت قبل از جنگ این طرح در کمیسیون امنیت مورد بررسی قرار گرفت و به تصویب رسید. من یکی از منتقدان این طرح بودم، چون معتقدم چنین طرحی می‌تواند جامعه را محدود کند. مردم نباید احساس کنند که حاکمیت به جای پیدا کردن حفره‌های واقعی نفوذ، ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین هدف را انتخاب کرده و جامعه را زیر فشار قرار می‌دهد؛ چراکه این مسئله می‌تواند اعتماد عمومی را تضعیف کند.

بر اساس این طرح دریافت کمک مالی خارجی جرم انگاری می‌شود

بخشایش در ادامه با اشاره به مفاد این طرح بیان کرد: بر اساس مفادی که در این طرح آمده است، اگر فردی، سمن، انجمن، تشکل یا حزب از سفارتخانه‌ها یا نهاد‌های دولتی و غیردولتی خارجی کمک مالی دریافت کند یا قراردادی داشته باشد، برای آن مجازات‌هایی از جمله شش ماه تا دو سال زندان در نظر گرفته شده است.

بر اساس این طرح همکاری با دانشگاه‌های خارجی محدود می‌شود

وی در ادامه تاکید کرد: همچنین در مواردی اگر فردی با دانشگاهی خارجی که مورد تأیید وزارت علوم یا دستگاه‌های اطلاعاتی نباشد، همکاری پژوهشی یا مقاله‌ای داشته باشد، ممکن است این همکاری جرم‌انگاری شود. این نگاه صحیح نیست. ما نباید جامعه را محدود کنیم. با این طرح به نحوی نهادها، سمن‌ها، دانشگاه‌ها و در واقع مردم را محدود می‌کنیم. البته در شرایط فعلی کلیات طرح در مجلس تصویب شده و جزئیات آن همچنان باقی مانده و در حال بررسی است.

این نماینده مجلس در ادامه بیان کرد: به عنوان مثال بر اساس این طرح اگر یک تشکل ایرانی از مدیریت حرم امام حسین (ع) یا حرم امام علی (ع) در کربلا و نجف کمک مالی دریافت کند، بر اساس چنین ضوابطی ممکن است این موضوع محل اشکال و جرم تلقی شود. می‌توان برای او شش ماه تا دو سال حبس انگاری انجام داد. یا فرض کنید یک دانشجو از موقوفات یا مؤسسات دانشگاهی در گوشه و کنار جهان، کمک‌هزینه تحصیلی یا بورسیه دریافت کند. در دنیا بسیاری از استادان و افراد علمی دارای موقوفات و منابع مالی هستند و حتی جایزه نوبل نیز براساس چنین سازوکاری شکل گرفته است؛ اینکه بخواهند به افرادی که کار‌های علمی خارق‌العاده انجام داده‌اند، جایزه یا بورسیه بدهند، لزوماً نباید به عنوان نفوذ تلقی شود.

اگر مجلس لبنان همین قانون را تصویب کند بیش از دو سوم شیعیان لبنان متهم به نفوذ می‌شوند

این نماینده مجلس برای تشریح پیامد‌های احتمالی چنین قانونی گفت: فرض کنید مجلس لبنان همین قانون را تصویب کند؛ در این صورت تقریباً دو سوم شیعیان لبنان که برای آب، غذا، مسکن و پوشاک خود مدیون کمک‌های ایران هستند، ممکن است متهم به نفوذ یا جاسوسی شوند. اگر مجلس نمایندگان عراق نیز چنین مصوبه‌ای را تصویب کند، بسیاری از احزاب و اعضای آنها باید روانه زندان شوند. حتی قرارداد یک ناشر داخلی با یک ناشر خارجی برای ترجمه یک کتاب نیز می‌تواند بر اساس چنین رویکردی محل ایراد و جرم تلقی شود.

بخشایش در ادامه با تاکید بر اینکه نباید محدودیت‌هایی را بر جامعه و حاکمیت تحمیل کنیم افزود: ما نباید جامعه را بسته کنیم. جامعه ما واکنش‌پذیر است و به سرعت نسبت به تصمیمات و محدودیت‌ها عکس‌العمل نشان می‌دهد؛ نمونه آن را در موضوعاتی مانند برجام و مسئله حجاب و بی‌حجابی دیده‌ایم.

امروز باید به فکر کم کردن فاصله‌ها باشیم

وی با اشاره به شرایط کشور پس از جنگ گفت:، چون اکنون در فضای جنگی قرار داریم، باید با طمأنینه و تأمل بیشتری این مباحث را دنبال کنیم. امروز ما باید ببینیم که چه اقدامی می‌تواند باعث شود افرادی که از ما فاصله گرفته‌اند، دوباره به جامعه و نظام بازگردند. در حالی که با برخی اقدامات ممکن است ترس اجتماعی ایجاد کنیم و همین موضوع می‌تواند سرآغاز جدا شدن بیشتر افراد از جامعه باشد.

بخشایش در ادامه بیان کرد: این طرح حتی ممکن است به نوعی تشویق کند که افراد یکدیگر را گزارش یا لو بدهند. آیا این کار خوبی است؟ ما به یک جامعه هوشیار نیاز داریم، نه جامعه‌ای هراسان. امروز با توجه به شرایطی که ایجاد شده و تماس برخی مردم با شبکه‌های خارج از کشور و رسانه‌هایی مانند اینترنشنال، به نظر می‌رسد هدف اصلی این طرح، قطع برخی از این ارتباطات باشد، اما من معتقدم ما در جنگ اخیر بیشترین ضربه را از نفوذ انسانی خوردیم.

تصویب طرح مقابله با نفوذ پرداختن به حاشیه‌هاست

این نماینده مجلس با بیان اینکه ما سه لایه از مدیران خود را از دست دادیم گفت: درست است که فناوری و تکنیک دشمن به آنها کمک کرد، اما بخش مهمی از این اتفاقات به جاسوسی، نفوذ و وجود باگ‌های امنیتی مربوط بود. این موارد را رها کرده‌ایم و تقریباً به حاشیه‌ها چسبیده‌ایم.

بخشایش طرح مقابله با نفوذ بیگانگان را نوعی پرداختن به حاشیه‌ها دانست و گفت: این طرح می‌تواند به جای پرداختن به نفوذ‌های واقعی، باعث شود جامعه را هراسان کنیم و انسان‌ها را بترسانیم. مخصوصاً زمانی که سفره مردم کوچک می‌شود و معیشت سخت می‌شود، زمینه فساد افزایش پیدا می‌کند. وقتی ارزش پول کاهش پیدا می‌کند، انگیزه‌های مادی می‌تواند برخی افراد را به سمت انجام چنین اقداماتی سوق دهد.

این نماینده مجلس در ادامه گفت: باید به جای ایجاد جامعه‌ای هراسان، جامعه‌ای هوشیار ایجاد کنیم و به گونه‌ای عمل کنیم که اعتماد عمومی تقویت شود، نه اینکه با ایجاد محدودیت‌های گسترده، فاصله میان مردم و حاکمیت بیشتر شود.