بحران لیبرال دموکراسی و تاریخی که پایان نیافت

از خانواده و سال‌های دانشگاه می‌گوید، سراغ استادان و کتاب‌هایی می‌رود که بر او اثر گذاشته‌اند، تجربه کار در مؤسسه رند و دولت آمریکا را بازگو می‌کند و بعد به جنگ عراق، دولت‌سازی، بوروکراسی و هوش مصنوعی می‌رسد. موضوع اصلی کتاب در واقع، در پوششی از یک خودزندگینامه‌نویسی (Autobiography) پنهان است. موضوع کتاب در واقع این است که چرا نظامی که فوکویاما هنوز اصولش را بی‌رقیب می‌داند، در عمل این‌قدر گرفتار بحران شده است؟ گزارش پیش رو بخش‌های مختلف کتاب را کنار هم می‌گذارد تا مسیر تغییر نگاه او روشن شود؛ مسیری که از پرسش درباره بهترین نظام سیاسی شروع می‌شود و به این سؤال می‌رسد که اصلاً چنین نظامی چگونه می‌تواند دوام بیاورد و کار کند؟  جنگ؟ ادامه دارد!

نقطه آغاز کتاب بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵ است. فوکویاما این اتفاق را برای آمریکا مهم می‌داند؛ کشوری که هم از قدیمی‌ترین دموکراسی‌های لیبرال بوده و هم در ساختن نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم نقش اصلی داشته است. حالا در همان کشور، رئیس‌جمهوری به قدرت برگشته که از نگاه فوکویاما محدودیت‌های قانونی قدرت را زیر فشار گذاشته است. بیرون از آمریکا هم وضع چندان به سود لیبرالیسم نیست. به باور او، موج گسترش دموکراسی عقب نشسته و از یک سو، سیاستمداران پوپولیست در کشورهای مختلف طرفدار پیدا کرده‌اند و از سوی دیگر، انتقاد از لیبرالیسم هم دیگر به یک جناح محدود نیست. حالا به باور او، سؤال مهم این است که اگر تاریخ به پایان رسیده بود، پس این همه بحران برای چیست؟ …