بازار
با این حال، افزایش هزینه‌های برداشت، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و نگهداری، در کنار نوسان قیمت‌ها و دشواری‌های صادرات، این پرسش را مطرح می‌کند که چه میزان از ارزش نهایی محصول به تولیدکننده می‌رسد.
مازندران با برخورداری از سطح گسترده باغ‌های مرکبات، یکی از قطب‌های مهم تولید این محصولات در کشور محسوب می‌شود و ظرفیت حضور در بازارهای خارجی را نیز دارد. با وجود این، برخورداری از محصول باکیفیت به‌تنهایی برای تضمین درآمد مناسب باغدار کافی نیست بلکه زمان برداشت، شیوه عرضه، امکانات نگهداری، هزینه انتقال و دسترسی به بازارهای هدف نیز در سرنوشت اقتصادی محصول نقش دارند.
در چنین شرایطی، سامان‌دهی بازار مرکبات نیازمند نگاهی فراتر از میزان تولید است؛ نگاهی که از مشکلات باغدار در زمان فروش آغاز شود، به مدیریت فنی برداشت و آماده‌سازی محصول برسد و در نهایت، سیاست‌های قیمت‌گذاری و توسعه صادرات را در بر بگیرد.
هزینه‌های تولید در برابر قیمت فروش
نخستین حلقه زنجیره مرکبات، باغداری است که در طول سال برای نگهداری درختان، آبیاری، تغذیه، مبارزه با آفات و آماده‌سازی باغ هزینه می‌کند و در فصل برداشت باید محصول خود را به فروش برساند.
در این مرحله، دستمزد کارگران، تهیه جعبه و سبد، هزینه حمل محصول و مخارج درجه‌بندی و بسته‌بندی نیز به هزینه‌های قبلی اضافه می‌شود؛ هزینه‌هایی که در تعیین سود نهایی تولیدکننده نقش مستقیمی دارند.
علی بالی یکی از باغداران غرب مازندران که سال قبل محصول مرکبات و کیوی خود را به صورت چکی فروخت و هنوز موفق به دریافت وجه آن نشده است، می گوید: باغداری سراسر ضرر و زبان هست و هشت باغدار همیشه گروه ۹ آن هست و دخل و خرج جور در نمی آید
وی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر افزود: پارسال به طعم قیمت بالا محصول را به صورت چکی فروختم که در موعد مقرر چک وصول نشد و همچنان درگیر آن هستم. …
