بازار
بااین‌حال، معادله در سال‌های اخیر به‌تدریج تغییر کرده است. فشار دولت‌ها، جوامع بومی، پژوهشگران و فعالان فرهنگی، موزه‌ها را واداشته است منشأ مجموعه‌های خود را دوباره بررسی کنند و در مواردی مالکیت آثار را به کشورهای مبدأ منتقل کنند. استرداد دیگر فقط یک مطالبه سیاسی نیست و به موضوعی اصلی در مدیریت موزه‌ها و روابط فرهنگی کشورها تبدیل شده است.
آمارها چه می‌گویند؟
براساس پایگاه داده «موزه آثار غارت‌شده»، از سال ۱۹۵۰ تاکنون حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار شیء در بیش از هزار و ۸۵۰ پرونده استرداد ثبت شده است. «فایننشال تایمز» نیز در اواخر اکتبر ۲۰۲۶ گزارش داد که شمار آثار بازگردانده‌شده تا پایان ۲۰۲۵ به حدود یک میلیون و ۶۰ هزار شیء با ارزشی دست‌کم دو میلیارد دلاری رسیده است. موزه‌های آمریکایی با نزدیک به ۱۰۱ هزار شیء در صدر فهرست بازگردانندگان آثار قرار دارند و مصر، ایتالیا و عربستان سعودی هرکدام بیش از ۳۰ هزار اثر دریافت کرده‌اند.
اما این ارقام را نباید معادل کل آثار غارت‌شده دانست. پایگاه یادشده فقط پرونده‌های مستندشده را ثبت می‌کند و بسیاری از آثار خارج‌شده هنوز شناسایی نشده‌اند یا مسیر انتقالشان روشن نیست. آمارها بیش از آنکه اندازه واقعی غارت را نشان دهند، بخشی از پرونده‌هایی را نشان می‌دهند که به مرحله پیگیری و بازگرداندن رسیده‌اند. این روند از نیمه دهه ۱۹۹۰ شتاب گرفته و پس از ۲۰۲۰ سرعت بیشتری یافته است. …
