روایت اول) جهانیزدایی و پایان یک دوره: رادیکالترین روایت، جهانیزدایی (de-globalization) است. براساس این دیدگاه، دوره گسترش شتابان تجارت، سرمایهگذاری خارجی و فعالیت شرکتهای چندملیتی که از دهه ۱۹۸۰ آغاز شد، وارد مرحله عقبنشینی شده است. نشانههای این روند را میتوان در بازگشت سیاست صنعتی، افزایش تعرفهها و محدودیتهای تجاری و سرمایهگذاری و پیوند روزافزون تصمیمات اقتصادی با ملاحظات امنیت ملی مشاهده کرد. نیمهرساناها، باتریها، مواد معدنی حیاتی، دارو و فناوریهای پیشرفته از مهمترین حوزههایی هستند که دولتها دیگر تامین آنها را صرفا به نیروهای بازار واگذار نمیکنند.
روایت دوم) تکهتکهشدن ژئواکونومیک: صندوق بینالمللی پول برای توصیف تحولات جدید از مفهوم تکهتکهشدن ژئواکونومیک استفاده میکند. در این چارچوب، مساله اصلی کاهش تجارت جهانی نیست، بلکه افزایش نقش ملاحظات سیاسی و ژئوپلیتیک در تجارت، سرمایهگذاری و فناوری است. در گذشته، بنگاهها عمدتا بر اساس قیمت، کیفیت، بهرهوری و دسترسی به بازار تصمیم میگرفتند؛ اما اکنون فاصله ژئوپلیتیک نیز اهمیت یافته است. در نتیجه، یک کشور متحد ممکن است حتی با هزینه بالاتر، مقصد جذابتری نسبت به یک کشور رقیب باشد. از این منظر، جهانیشدن پایان نیافته، بلکه به شبکهها و بلوکهایی بازآرایی میشود که روابط اقتصادی درون آنها قویتر و میان آنها محدودتر است. …
