وی افزود: در چند آیه قرآن از جمله آیات ۲۱ سوره صافات، ۴۰ سوره دخان، آیات ۱۳، ۱۴ و ۳۸ سوره مرسلات و آیه ۱۷ سوره نبأ، از قیامت به عنوان «یومالفصل» یاد شده است؛ روزی که حق از باطل جدا میشود و صفوف مؤمنان از کافران جدا خواهد شد.
آیتالله خاتمی با اشاره به آیات سوره عبس گفت: در آن روز انسان از نزدیکترین افراد خود نیز جدا میشود؛ «یَوْمَ یَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِیهِ وَأُمِّهِ وَأَبِیهِ وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِیهِ». انسان از برادر، مادر، پدر، همسر و فرزندان خود فرار میکند و آنقدر گرفتار خویش است که دیگر به فکر دیگران نیست.
امام جمعه موقت تهران تأکید کرد: آنچه در قیامت باقی میماند، خود انسان و اعمال اوست؛ بنابراین باید خودمان را برای «یومالفصل» آماده کنیم.
وی در ادامه با اشاره به مباحث مطرحشده در خطبه نخست درباره سیره پیامبر اکرم(ص) در دوران جنگ، گفت: به دلیل جنگ تحمیلی که بر ما تحمیل شد، درباره سیره نبوی در رابطه با جنگ سخن گفتیم. در مسئله جنگ، سه دسته موضوع وجود دارد؛ بخشی مربوط به خود جنگ، بخشی مربوط به صلح و آتشبس و بخشی مربوط به دوران پس از جنگ و ادامه آثار آن است.
آیتالله خاتمی تصریح کرد: امروز میخواهم به نکتهای درباره بعد از جنگ اشاره کنم که البته در ادامه جنگ نیز مؤثر است و آن، توجه به سیره پیامبر اکرم(ص) در نسبت دادن موفقیتهای جنگ است.
بدر؛ نمونهای از نصرت الهی در یک جنگ نابرابر
وی ادامه داد: آنچه پیامبر اکرم(ص) مأمور بود به مسلمانان بگوید این بود که موفقیتهای جنگ را هیچکس، هیچ جناح و هیچ گروهی به خودش نسبت ندهد و گرفتار «منم، منم» نشود؛ چراکه آنچه هست، از ذات مقدس ربوبی است.
امام جمعه موقت تهران با اشاره به آیه ۱۲ سوره انفال گفت: در جنگ بدر که نبردی نابرابر بود، خداوند به ملائکه وحی کرد که «أَنِّی مَعَکُمْ»؛ من با شما هستم. مسلمانان ۳۱۳ نفر بودند و دشمن حدود هزار نفر نیرو داشت و از تجهیزات و امکانات بیشتری برخوردار بود، اما خداوند مدد غیبی خود را شامل حال مؤمنان کرد.
آیتالله خاتمی افزود: خداوند در این آیه به مؤمنان دستور میدهد که مقاومت کنند و آنها را به ایستادگی تشویق میکند. در نهایت، در این جنگ نابرابر، کفار با برجای گذاشتن ۷۰ کشته، شکست خوردند و جنگ به پایان رسید.
وی با اشاره به آیه ۱۷ سوره انفال اظهار داشت: خداوند در این آیه اجازه نمیدهد مسلمانان پیروزی را به خود نسبت دهند و میفرماید: «فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَٰکِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَمَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَٰکِنَّ اللَّهَ رَمَیٰ»؛ شما آنان را نکشتید، بلکه خداوند آنان را کشت و تو تیر نینداختی، آنگاه که انداختی، بلکه خداوند انداخت.
روایت خاکپاشی پیامبر(ص) در جنگ بدر
امام جمعه موقت تهران در ادامه با اشاره به روایتی از ابنعباس درباره جنگ بدر گفت: در روایتی آمده است که پیامبر اکرم(ص) به امیرالمؤمنین(ع) فرمود مقداری خاک به ایشان بدهد. امیرالمؤمنین(ع) نیز مشتی خاک به پیامبر(ص) داد و آن حضرت خاک را به سوی دشمن پاشید.
آیتالله خاتمی افزود: در روایت آمده است که این خاک به چشم دشمنان رفت و کسی از آنان نماند مگر اینکه بخشی از این خاک به چشم او اصابت کرد و در روایت دیگری آمده است که این خاک به دهان و بینی آنان نیز رسید.
وی تأکید کرد: اینها نشان میدهد که انسان نباید موفقیتها را به خودش نسبت دهد؛ بلکه باید بداند آنچه در میدان به دست آمده، با عنایت و نصرت الهی حاصل شده است.
امام جمعه موقت تهران، در ادامه خطبههای نماز جمعه این هفته تهران اظهار داشت: ممکن است بپرسید چرا این حرفها را میزنم؛ دلیلش این است که در این بیش از ۱۶۰ روز مقاومت، خداوند عنایتهای فراوانی به ما داشته است.
وی افزود: من ۹ مورد از این عنایتهای الهی را نوشتهام که برای شما میخوانم، چراکه در خطبه دوم نیز حرفهای فراوانی داریم.
دشمن به دنبال نابودی نظام بود، اما ناکام ماند
آیتالله خاتمی گفت: نخستین مورد این است که دشمن میخواست نظام را نابود کند، اما به فضل خدا نه تنها نتوانست نظام را نابود کند، بلکه امروز به یک ابرقدرت در جهان تبدیل شدهایم.
امام جمعه موقت تهران ادامه داد: دشمن میخواست ایران را به عصر حجر برگرداند، اما دنیا فهمید که خود دولت آمریکا عصر حجری است و اساساً دولت آمریکا چیزی از تمدن و دموکراسی نمیداند.
توان موشکی ایران باقی ماند
وی سومین مورد را تلاش آمریکا برای از بین بردن توان موشکی ایران عنوان کرد و گفت: آمریکا میخواست توان موشکی ما را از بین ببرد، اما نتوانست و توان موشکی ما آمریکا را به ذلت نشاند و به ذلت هم خواهد نشاند.
توان هستهای ایران همچنان پابرجاست
آیتالله خاتمی در ادامه با اشاره به تلاش آمریکا برای نابودی توان هستهای ایران اظهار داشت: آمریکا میخواست توان هستهای ایران را از بین ببرد، اما خداوند طبس دیگری را در اصفهان پیش آورد و آمریکاییهای جنایتکار دست از پا درازتر فرار کردند و توان هستهای ما همچنان باقی است.
وی تأکید کرد: توان هستهای ما مربوط به دانشمندان و دانش هستهای کشور است.
امام جمعه موقت تهران پنجمین مورد را تلاش دشمن برای تجزیه ایران عنوان کرد و گفت: آنها در پی تجزیه ایران به هفت کشور بودند تا ایران یکپارچه نباشد، اما به حمدالله نه در این جنگ بیش از ۱۶۰ روزه، نه در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و نه در جنگ تحمیلی هشتساله، یک وجب از خاک ایران کم نشد و کم نخواهد شد.
آیتالله خاتمی افزود: آمریکا در پی این بود که سیلیخوردههای مردم ایران را بر مردم مسلط کند؛ بیچارهها و بدبختهایی که چند تاج برای خودشان آماده کرده بودند؛ «شتر در خواب بیند پنبهدانه». اما با ذلت و خواری، اینها نیز مأیوس شدند.
دشمن در ایجاد تفرقه میان مردم ناکام ماند
وی هفتمین مورد را تلاش دشمن برای ایجاد تفرقه میان ملت دانست و تصریح کرد: دشمن در پی تفرقه بین ملت بود، اما به فضل خدا روزبهروز بر وحدت مردم افزوده شد.
امام جمعه موقت تهران در ادامه گفت: رئیس ستاد مشترک آمریکا و ارشد نیروهای نظامی این کشور خواهان خروج فوری آمریکا از جنگ با ایران شد و گفت که نتیجه معکوس گرفتهایم.
آیتالله خاتمی افزود: تعبیر «نتیجه معکوس گرفتیم» یعنی بیچاره شدیم و بدبخت شدیم؛ حرف او همین معنا را میدهد.
خالی شدن منطقه خلیج فارس از ناوهای آمریکا
وی در ادامه به نهمین مورد اشاره کرد و گفت: جنگ که آغاز شد، یکی از مسئولان نظامی گفت ۳۰ شناور آمریکایی در منطقه وجود دارد، اما امروز حتی یک شناور آمریکایی هم در منطقه خلیج همیشه فارس نیست.
امام جمعه موقت تهران با اشاره به عنایتهای الهی در جریان مقاومت و جنگ، اظهار داشت: عزیزان من، این همه عنایت خداوند بوده است؛ کور است چشمی که دست خدا را در این همه عنایتها نمیبیند لذا با این خدا رفیق باشید و با این خدا مأنوس باشید.
حضور میلیونی مردم ایران در راهپیمایی اربعین
آیتالله خاتمی با اشاره به حضور مردم در راهپیمایی اربعین گفت: اربعین باشکوه شما یکی دیگر از جلوههای این ارتباط با خداست. حدود سه میلیون نفر از ایران در پیادهروی اربعین حضور داشتند؛ یعنی سه میلیون نفر توانستند در این مراسم شرکت کنند و عملاً به تعظیم شعائر الهی پرداختند و شکر خدا را بهجا آوردند.
وی تأکید کرد: این مسائل را دستکم نگیرید؛ مردم در مراسم ارتحال نبی اکرم(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) نیز سنگ تمام گذاشتند. اید با خدا مأنوس باشیم و تسبیح او را داشته باشیم.
«یومالحق»؛ زندگی واقعی در سرای ابدی است
امام جمعه موقت تهران، در خطبه دوم نماز جمعه این هفته تهران با اشاره به یکی دیگر از نامهای قیامت در قرآن کریم اظهار داشت: یکی از نامهای قیامت «یومالحق» است. آنچه در دنیا میبینید، مجازی و حقیقتنماست و حقیقت و ابدیت، زندگی جاودانی است.
وی افزود: خداوند در سوره نبأ میفرماید: «ذَٰلِکَ الْیَوْمُ الْحَقُّ»؛ آن روز، روز حق است. زندگی واقعی، زندگی آخرت است و باید خودمان را برای آن زندگی ابدی آماده کنیم.
امام جمعه موقت تهران ادامه داد: چه بخواهید و چه نخواهید، آن زندگی خواهد رسید. خداوند به پیامبر اکرم(ص) میفرماید: «إِنَّکَ مَیِّتٌ وَإِنَّهُم مَّیِّتُونَ» و در سوره عنکبوت نیز آمده است: «وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِیَ الْحَیَوَانُ». بنابراین باید خودمان را برای سرای ماندگار و ابدی آماده کنیم.
آیتالله خاتمی با اشاره به موضوعات مطرحشده پیش از خطبهها گفت: برای خطبه دوم ۹ مطلب کوتاه و بلند در نظر گرفتهام که دو مورد از آنها را خطیب گرامی، حجتالاسلام والمسلمین آقای تقوی، پیش از خطبهها مطرح کردند.
وی افزود: یکی از این مطالب درباره هجرت بود که به تفصیل درباره آن سخن گفته شد و مبدأ تاریخ ما هجری شمسی است. موضوع دوم نیز «لیلةالمبیت» بود؛ شبی که افتخار امیرالمؤمنین(ع) است.
امام جمعه موقت تهران تصریح کرد: در آن شب، امیرالمؤمنین(ع) در جای پیامبر اکرم(ص) خوابید تا جان خود را فدای پیامبر(ص) کند. در عالم بالا نیز غوغایی برپا شد و جبرئیل آمد و به امیرالمؤمنین(ع) تبریک گفت و خطاب به ایشان فرمود: «طوبی لک یا علی» و در روایتی آمده است که خداوند به وجود امیرالمؤمنین(ع) بر فرشتگان مباهات کرد.
آیتالله خاتمی گفت: خدا را شاکریم که امامی مانند علی(ع) به ما عطا کرد و مفتخریم که پیرو امامانی هستیم که همه یکپارچه نورند.
«مقاومت» راز عزت فلسطین در ۷۰ سال اشغال
وی در ادامه با اشاره به سالروز پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳ روزه اظهار داشت: امروز روز پیروزی جریان مقاومت «حزبالله» در جنگ ۳۳ روزه در سال ۱۳۸۵ است و این روز به عنوان «روز مقاومت» در تقویمها ثبت شده است.
امام جمعه موقت تهران افزود: مسئله مقاومت را در این خطبهها به تفصیل بیان کردهایم؛ مقاومت راز و رمز پیروزی است. فلسطین ۷۰ سال است که اشغال شده و در این ۷۰ سال، از مذاکرات آبی گرم نشده است، اما آنچه برای فلسطین عزت آفرید، مقاومت بود.
آیتالله خاتمی ادامه داد: در جنگ ۳۳ روزه، همین رژیم صهیونیستی که با سه کشور مصر، سوریه و اردن درگیر شد و به تعبیر خودش آنها را سرکوب کرد، در برابر یک جریان مقاومت یعنی حزبالله لبنان قرار گرفت و به روز ذلت نشست و باز هم به روز ذلت خواهد نشست.
سه گزینه در برابر جنگ و صلح
وی با بیان اینکه بخش اصلی خطبه دوم خود را به مسئله جنگ و صلح اختصاص خواهد داد، گفت: در رابطه با جنگ و صلح، سه گزینه مطرح است. گزینه اول این است که فقط جنگ باشد؛ یعنی فقط بزنید و آنها را درهم بکوبید و دیگر هیچ.
آیتالله خاتمی تصریح کرد: بیش از ۲۵ آیه قرآن بر جهاد و مقابله در راه خدا تأکید دارد؛ از جمله «فَلْیُقَاتِلْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ» در سوره نساء، «وَقَاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ» در سوره بقره، «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ» در سوره صف و «وَمَا لَکُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ» در سوره نساء.
وی افزود: حتی یکی از سورههای قرآن به نام «قتال» نامیده شده که همان سوره محمد(ص) است. بنابراین اصل مقابله و جهاد، مورد تأیید قرآن است.
امام جمعه موقت تهران خطاب به طرفداران این دیدگاه گفت: اما یک نکته به طرفداران این گزینه دارم؛ پیامبر اکرم(ص) حدود ۸۰ جنگ داشت، اما صلح هم داشت.
آیتالله خاتمی با اشاره به آیه نخست سوره فتح اظهار داشت: خداوند میفرماید: «إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُّبِینًا». این فتح مبین چیست؟ بیشتر مفسران شیعه و اهل سنت گفتهاند که این فتح مبین همان صلح حدیبیه است.
وی تأکید کرد: بنابراین گزینهای که میگوید «فقط جنگ» و روی کلمه «فقط» تأکید دارد، گزینه قرآنی نیست.
«فقط صلح» هم با قرآن سازگار نیست
آیتالله خاتمی در ادامه به گزینه دوم اشاره کرد و گفت: گزینه دوم، «فقط صلح و لاغیر» است؛ این روزها این سخن به مذاق برخی خوش آمده و مرتب از صلح سخن میگویند و پیام صلح میدهند و میگویند فقط صلح.
وی افزود: برخی حتی میگویند هرکس غیر از این را بگوید، همراه اسرائیلیهاست. از خدا نمیترسید که با این ادبیات سخن میگویید؟ اگر دیدگاه شما این است، بگویید گزینه ما صلح است.
امام جمعه موقت تهران تصریح کرد: برخی برای اثبات این گزینه، گاهی استفاده ابزاری از قرآن و روایات میکنند؛ همانهایی که میگویند از قرآن و روایات استفاده ابزاری نکنید، خودشان در حد اعلا استفاده ابزاری میکنند.
نمیتوان یک عبارت را از یک آیه جدا کرد
آیتالله خاتمی ادامه داد: آنها به آیه «وَالصُّلْحُ خَیْرٌ» در سوره نساء استناد میکنند، در حالی که باید اول آیه و آخر آیه را دید. این آیه درباره یک مسئله خانوادگی و اختلاف میان زن و شوهر است؛ قرآن میفرماید اگر میان زن و شوهر اختلافی پیش آمد، صلح بهتر است و نباید فوراً کار به دادگاه و جدایی برسد.
وی تأکید کرد: بنابراین نمیتوان یک عبارت از یک آیه را جدا کرد و آن را به عنوان نسخهای کلی برای همه شرایط جنگ و صلح معرفی کرد.
