وقوع بحرانهای گسترده معمولاً فقط یک بخش از جامعه را تحت تأثیر قرار نمیدهد. جنگ، حوادث طبیعی، بیماریهای فراگیر یا اختلال در زنجیره تأمین میتواند همزمان تولید، توزیع کالا، حملونقل، اشتغال و دسترسی مردم به خدمات عمومی را با دشواری مواجه کند. در چنین شرایطی، هر اندازه شبکه همکاری میان دولت، نهادهای عمومی و تشکلهای مردمی گستردهتر و منسجمتر باشد، امکان عبور سریعتر و کمهزینهتر از بحران نیز افزایش مییابد.
تعاونیها یکی از مهمترین حلقههای این شبکه مردمی به شمار میروند. این مجموعهها به دلیل برخورداری از ساختار مشارکتی، ارتباط مستقیم با مردم، پراکندگی جغرافیایی و حضور در بخشهای حیاتی اقتصاد، ظرفیت بالایی برای کمک به حفظ جریان تولید و توزیع و تقویت انسجام اجتماعی دارند.
یک شبکه گسترده در سراسر کشور
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به وجود بیش از ۱۰۰ هزار تعاونی ثبتشده در کشور عنوان میکند که بخش تعاون تنها یک مجموعه محدود اقتصادی نیست، بلکه شبکهای گسترده از مردم، تولیدکنندگان، کشاورزان، رانندگان، مرزنشینان و فعالان محلی را دربرمیگیرد. بخشی از تولید محصولات کشاورزی، حملونقل شهری و بینشهری، توزیع کالا، تأمین مواد اولیه و اجرای طرحهای عمرانی محلی نیز از طریق همین شبکه انجام میشود.
این پراکندگی جغرافیایی، یکی از مهمترین مزیتهای تعاونیها در شرایط بحران است. گاهی ممکن است در روزهای اول وقوع یک حادثه، دسترسی دستگاههای مرکزی به تمام نقاط کشور دشوار شود یا بخشی از ارتباطات اداری با اختلال روبهرو باشد. در این وضعیت، تعاونیهای محلی به دلیل شناخت دقیق منطقه، اعتماد اعضا و برخورداری از امکانات و نیروی انسانی بومی میتوانند در کنار دستگاههای مسئول، به حفظ خدمات ضروری کمک کنند. …
