به گزارش همشهری آنلاین، تعطیلی کنسولگری هند در زاهدان و انتقال فعالیتهای آن به مشهد، برای اهالی زاهدان فقط جابهجایی یک ساختمان اداری نیست؛ در حافظه جمعی اهالی زاهدان، این ساختمان یکی از قدیمیترین نشانههای ارتباط تاریخی زاهدان با شبهقاره هند است؛ ارتباطی که ریشههای آن به سالهای شکلگیری زاهدان و توسعه مسیرهای تجاری و حملونقل منطقه بازمیگردد.
زاهدان در جریان جنگ جهانی اول و با امتداد راهآهن هند از مسیر بلوچستان، به یکی از نقاط مهم ارتباطی و تجاری تبدیل و حضور تاجران هندی سبب رونق مبادلات اقتصادی در زاهدان شد. ارتباط ریلی و تجاری با شبهقاره هند و رفتوآمد تاجران هندی، بخشی از تاریخ اقتصادی و اجتماعی زاهدان را شکل داد. سال ۱۳۰۷ در زاهدان یک نایبکنسولگری وابسته به ساختار حکومت هند بریتانیا ایجاد شد و پس از استقلال هند نیز حضور کنسولی هند در زاهدان ادامه پیدا کرد.
مجتبی سعادتیان، معاون میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان، به همشهری آنلاین گفت: «کنسولگری هند در محدودهای بود که میشود آن را هسته تاریخی حضور سیکها (از ادیان برخاسته از شبهقاره هند) و هندیها در زاهدان دانست. با وجودی که این ساختمان در بافت تاریخی واقع شده، تاکنون هیچ مستنداتی برای اقدام ثبت ملی آن انجام نشده است. با این حال برای حفاظت این ساختمان مذاکرات و اقداماتی انجام خواهد شد.»
گودواره (معابد)، مدرسه هندیها، کنسولگری هند، محل کسب و خانههای سیکها، همگی در محدوده امروزی بافت تاریخی زاهدان متمرکز هستند. منابع تاریخی از دبستان سیکهای هندی در زاهدان در دوره پهلوی اول یاد میکنند. مسجد عزیزی نیز قدیمیترین مسجد اهل سنت زاهدان با قدمتی بیش از یک قرن است که در همسایگی گودواره سیکها، بخشی از بافت تاریخی زاهدان را شکل داده است.
اردیبهشتماه ۱۴۰۴ با انتقال کنسولگری هند از زاهدان به مشهد موافقت شد و این انتقال بهتازگی عملیاتی شد. کد خبر 1063279
![[لیلا اردبیلی] میراث فرهنگی؛ فراتر از دیوار و سنگ](/news/u/2026-08-23/ettelaat-j0awm.jpg)
