یک اقتصاددان هشدار میدهد که با توجه به وابستگی گسترده زندگی روزمره مردم به سوخت و نبود جایگزین مناسب در حملونقل عمومی، هرگونه افزایش قیمت بنزین بدون مطالعه دقیق میتواند تبعات تورمی و اجتماعی به همراه داشته باشد.
طرح افزایش نرخ سوم بنزین از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان در شرایطی مطرح شده است که فشار هزینههای زندگی بر خانوارهای کارگری و بازنشستگان بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، اخیراً از اجرای نرخ سوم بنزین خبر داده و گفته است این نرخ پس از هماهنگی با نهادهای مختلف، به ۱۰ هزار تومان خواهد رسید.
همزمان، بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطۀ خانوارهای کشور در مردادماه به ۸۹ درصد و تورم خوراکیها و آشامیدنیها به ۱۲۷.۵ درصد رسیده است. در چنین شرایطی، افزایش قیمت سوخت میتواند برای خانوارهای مزدبگیر اهمیت بیشتری داشته باشد؛ چراکه بخش قابلتوجهی از هزینههای روزمرۀ آنها به رفتوآمد و حملونقل وابسته است.
فشار تورم و افزایش هزینهها، همواره برای خانوارهای کمدرآمد بیشتر است. تورم سالانۀ دهک دوم در مردادماه ۷۸.۳ درصد اعلام شده، در حالی که این نرخ برای دهک دهم ۶۷.۶ درصد بوده است. از سوی دیگر، حداقل دریافتی کارگران با احتساب مزایا نیز به ۲۵ میلیون تومان نمیرسد، در حالی که برآوردهای مطرحشده از سوی نمایندگان کارگری، هزینۀ زندگی یک خانوادۀ کارگری را بسیار بالاتر از این رقم نشان میدهد.
علی مزیکی ، عضو هیئت علمی دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، با اشاره به وابستگی شدید زندگی روزمرۀ مردم به بنزین گفت: نوع عادات مردم به سمتی رفته که این افزایش قیمت اثر محسوسی میگذارد. من واژۀ تکنولوژی مصرف را به کار میبرم؛ تکنولوژی مصرف مردم به نحوی شده که همه کارها با بنزین انجام میدهند؛ از خریدهای روزانه و رفتن به نانوایی گرفته تا کار با اسنپ، رفتوآمد به محل کار و حتی تفریحات و مسافرت.
این اقتصاددان با نقد نبود جایگزینهای مناسب در شبکۀ حملونقل عمومی تأکید کرد: وقتی جایگزینهای مناسبی مثل گسترش حملونقل عمومی به اندازه کافی وجود ندارد، تغییر قیمت سوخت مستقیماً الگوی زیست مردم به خصوص طبقات مزدبگیر و کمدرآمد را تحت تاثیر قرار میدهد. ریشۀ چالش بنزین؛ ناترازی تقاضا و کاهش اعتماد عمومی …
