اقتصاد موزه

معصومه دیودار، گروه زیست‌بوم:  نگاهی که موزه را صرفاً محل نگهداری و نمایش آثار تاریخی می‌داند، دیگر پاسخگوی نیازهای امروز نیست. آثار موزه‌ای و میراث فرهنگی می‌توانند به منابعی برای تولید فرهنگی، توسعه محصولات خلاق، گردشگری، برندسازی و شکل‌گیری کسب‌وکارهای تازه تبدیل شوند؛ مشروط بر آنکه حفاظت از میراث در کنار بهره‌برداری هوشمندانه از ظرفیت‌های اقتصادی آن مورد توجه قرار گیرد.

 

اقتصاد موزه نباید همچنان تابو باشد

لیلا خسروی، مدیرکل موزه‌ها، با اشاره به ابلاغ سند ملی موزه‌های ایران از سوی رئیس‌جمهوری، معتقد است برخورداری موزه‌های کشور از یک سند بالادستی، زمینه توجه جدی‌تر به موضوعاتی همچون اقتصاد موزه و اقتصاد بازار را فراهم کرده است. به اعتقاد او، نگاه سنتی در حوزه میراث فرهنگی سبب شده است اقتصاد همچنان نوعی تابو تلقی شود؛ به‌گونه‌ای که گاهی مأموریت میراث فرهنگی تنها در مرمت و حفاظت خلاصه شده و سخن گفتن از بازار، درآمد و اقتصاد با ماهیت میراث در تضاد دانسته می‌شود. این نگرش، به باور خسروی، نیازمند تغییر است.

تجربه صنایع‌ دستی در ورود به بازار و فعالیت‌های اقتصادی نیز می‌تواند الگویی برای توسعه اقتصاد موزه و میراث فرهنگی باشد. در این نگاه، موزه زمانی می‌تواند حیات و پویایی خود را حفظ کند که قادر به جذب مخاطب، تولید فرهنگی و برقراری ارتباط با جامعه باشد. سابقه تاریخی یک موزه به ‌تنهایی نمی‌تواند دلیلی برای حفظ شیوه‌های ناکارآمد گذشته باشد.

برخی موزه‌های مردم‌شناسی نیز به دلیل ضعف در برقراری ارتباط با مخاطب، نیازمند بازنگری در شیوه فعالیت هستند. استفاده از ظرفیت صنایع ‌دستی می‌تواند یکی از راه‌های فعال‌تر شدن این موزه‌ها باشد، بدون آنکه چنین تغییری به معنای تعطیلی یا کنار گذاشتن آنها باشد. …