این تحرکات دیپلماتیک همزمان با تشدید لفاظیهای دونالد ترامپ و اعلام تداوم فشارهای حداکثری اقتصادی واشنگتن، فضای مذاکرات را با عدم قطعیت و پیچیدگیهای مضاعفی روبهرو کرده است.
محسن پاکآیین، سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان و کارشناس ارشد مسائل بینالملل، بیان کرد که سفر فرمانده ارتش پاکستان نشاندهنده اراده و حسن نیت اسلامآباد در مسیر تنشزدایی است. به اعتقاد وی میانجیها نباید کانون حل مسئله را صرفاً در تهران جستوجو کنند.
به گفته این دیپلمات پیشین، جمهوری اسلامی ایران همواره آماده گفتوگوی عزتمندانه بوده و «گره اصلی در واشنگتن است»؛ جایی که هنوز اراده سیاسی واقعی برای کاهش بحران مشاهده نمیشود. گره اصلی در واشنگتن است
محسن پاکآیین، سفیر پیشین کشور در جمهوری آذربایجان، در ارزیابی ابعاد سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران تصریح کرد: «سفر عاصم منیر به ایران در امتداد رایزنیها و تلاشهای میانجیگرانهای صورت میگیرد که از مدتی قبل کلید خورده است. این اقدام نشاندهنده حسن نیت دولت و ارتش پاکستان و باور آنان به تثبیت امنیت، ثبات و صلح منطقهای از مجرای گفتوگو و دیپلماسی است. باید از هر ظرفیتی که به کاهش تنشها در منطقه کمک کند استقبال کرد. منطقه ما بیش از هر زمان دیگری به مفاهمه نیازمند است و تداوم بیثباتی به سود هیچ کشوری نخواهد بود.»
وی در ادامه با تحلیل روندهای جاری افزود: «واقعیت این است که تلاشهای میانجیگرانه بازیگرانی چون پاکستان و قطر، در صورتی که صرفاً بر ایران متمرکز باشد و روندی یکسویه به خود بگیرد، نتیجهبخش نخواهد بود؛ چراکه فرجام این تلاشها به اراده حاکمیت در ایالات متحده گره خورده است. در حال حاضر نشانه روشنی از اراده سیاسی برای کاهش تنش در طرف آمریکایی دیده نمیشود. مواضع اخیر دونالد ترامپ مبنی بر تشدید فشارهای اقتصادی و فضاسازی برای افزایش بحرانهای معیشتی پیامهای معناداری دارد؛ بهویژه آنکه وی بار دیگر ادعا کرده مذاکره معنایی ندارد. بنابراین تا زمانی که رویکرد واشنگتن مبتنی بر فشار باشد، دستیابی به نتیجه ملموس بسیار دشوار خواهد بود.» میانجیها باید آمریکا را متقاعد کنند
سفیر پیشین ایران با اشاره به لزوم تغییر زاویه دید میانجیهای منطقهای گفت: «معتقدم کانون اصلی چالش در تهران قرار ندارد. جمهوری اسلامی ایران بارها نشان داده که به دنبال جنگ نیست و بر حل مسائل از مسیر گفتوگو تأکید دارد. این موضع نه فقط در کلام، بلکه در رفتار دیپلماتیک ایران اثبات شده است. از این رو، کشورهایی نظیر پاکستان، قطر و سایر بازیگران موثر منطقهای، بخش عمده انرژی و تمرکز خود را باید بر گفتوگو با کاخ سفید و قانع کردن سران واشنگتن بگذارند.»
وی خاطرنشان ساخت: «اسلامآباد برای همراه کردن ایران با روندهای دیپلماتیک با مانع پیچیدهای مواجه نیست. مواضع تهران شفاف و اصولی است: جمهوری اسلامی اهل جنگطلبی نیست و از میز مذاکره فرار نمیکند، اما پیششرط قطعی آن احترام متقابل و شرایط عادلانه است. نمیتوان از یک سو خواستار مذاکره بود و از سوی دیگر روزانه بر ابزارهای تحریمی و زبان تهدید افزود. اگر هدف کاخ سفید تنشزدایی است، مسیر آن مشخص است و با تهدید سازگار نیست.» بیثباتی رفتاری کاخ سفید در تعهدات دیپلماتیک
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به سوابق نقض عهد طرف آمریکایی اظهار داشت: «یکی از موانع کلیدی، نگاه بیثبات دونالد ترامپ به توافقها و تعهدات بینالمللی است؛ وی نه تنها توافقهای پیشینیان خود را زیر پا گذاشت، بلکه به تفاهمنامهای که در اسلامآباد شکل گرفت نیز وفادار نماند و آن را نقض کرد.»
وی در ادامه تشریح کرد: «این رفتار سیاسی متناقض آمریکا، ضریب اطمینان به پایداری هرگونه توافقی را به حداقل میرساند. میانجیگری موثر مشروط به اعتماد طرفین نسبت به تعهدپذیری یکدیگر است. وقتی نشانهای از پایبندی دیده نشود، طبیعتاً هر بازیگری با احتیاط و بدبینی حداکثری وارد تعامل میشود. بنابراین سفر به تهران حائز اهمیت است، اما آزمون اصلی برای میانجیها، واداشتن واشنگتن به ترک سیاست فشار و اتخاذ رویکردی متوازن است.» ظرفیت همگرایی منطقهای و نقش روابط تهران، اسلامآباد و ریاض
پاکآیین با اشاره به مناسبات منطقهای اسلامآباد یادآور شد: «پاکستان دارای روابط نزدیکی با کشورهای حوزه خلیج فارس، بهویژه عربستان سعودی است و میتواند از این شبکه ارتباطی در جهت کاهش تنشها بهره بگیرد. اسلامآباد صرفاً یک واسطه دوجانبه نیست، بلکه در پیوند با بلوکهای منطقهای میتواند به ایجاد یک چتر امنیتی جامع کمک کند.»
وی افزود: «کشورهای عربی نیز باید بدانند امنیت منطقه نمیتواند در بلندمدت متکی به حضور بازیگران فرامنطقهای باشد. تجربه نشان داده که دخالت قدرتهای خارجی زمینهساز تصاعد بحرانها است. ایجاد سازوکارهای گفتوگوی درونمنطقهای، هرگونه بهانه برای مداخله بیگانگان را خنثی خواهد کرد و در این مسیر، همافزایی میان ایران، پاکستان و عربستان ظرفیتی راهبردی به شمار میرود.» انفعال هزینهساز خواهد بود
سفیر پیشین ایران در پایان با تحلیل ابعاد اقتصادی تهدیدات ترامپ گفت: «مسئله تحریم و تهدیدات اقتصادی برای کشور ما موضوع جدیدی نیست، اما نادیده گرفتن فشارهای اقتصادی پیشرو به صلاح آینده کشور نخواهد بود. با وجود تجارب متعدد ایران در مواجهه با تحریمها، روشهای فشار اقتصادی مدام در حال بهروزرسانی است و انفعال در برابر آن هزینهساز خواهد بود.»
وی تأکید کرد: «دستگاه اجرایی کشور باید برنامهریزی دقیق، ساختاریافته و پیشدستانهای برای مقابله با امواج فشارهای جدید داشته باشد. راهبرد طرف آمریکایی مبتنی بر استفاده از اهرم معیشت برای تشدید شکافهای اجتماعی و نارضایتی است؛ از این رو تقویت پایداری اقتصادی، بخشی حیاتی از امنیت ملی و انسجام اجتماعی کشور محسوب میشود.» پایان خبر / رکنا / کدخبر 1241869
اخبار وبگردی را در اینجا بخوانید: فیلم آوازخوانی مرجانه گلچین و همخوانی با گوگوش / تو از کدوم قصه ای/ نیما شعبان نژاد جلوی دوربین مبهوت شد مشاهده خبر خبر ویژه میانجیها به جای تهران، باید آمریکا را قانع کنند/ نادیده گرفتن فشارهای اقتصادی به صلاح آینده کشور نخواهد بود زیباترین گل به خودی لیگ برتر که تاریخ ساز شد
