آنچه در این گزارش میخوانید، تصویری میدانی از تغییر رفتار مصرفکنندگان در بازار کالاهای صنعتی، بادوام و نیمهبادوام پس از جنگ است؛ از پوشاک و لوازم خانگی گرفته تا موبایل و کالاهای دیجیتال، فرش، مبلمان، پرده و کالاهای مرتبط با نوسازی خانه. این گزارش وارد بازار کالاهای اساسی و خوراکی نمیشود و تمرکز آن بر بخشی از اقتصاد است که در آن، خرید برای خانوار ضروری و روزمره نیست و درنتیجه، نخستین واکنش به کاهش قدرت خرید میتواند حذف، تعویق، تعمیر یا جایگزینی باشد.
اقتصاد پس از جنگ را در این بازارها نه فقط در قیمت کالاها، بلکه در نبود مشتری، کاهش دفعات خرید، به تعویق افتادن تصمیم خرید، تعمیر کالای قدیمی به جای تعویض و حرکت مصرفکننده به سمت کالاهای ارزانتر میتوان دید؛ تغییری که حالا فروشندگان نیز از آثار آن بر دخل و خرج بنگاههای خود سخن میگویند.
آخرین آمار مرکز آمار ایران از وضعیت قیمتها در مردادماه نیز نشان میدهد فشار هزینهای همچنان بالاست. شاخص قیمت مصرفکننده در مرداد ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل ۳.۴ درصد افزایش یافت، تورم نقطهبهنقطه خانوارهای کشور به ۸۹ درصد رسید و تورم سالانه نیز ۶۹.۹ درصد ثبت شد. در چنین شرایطی، طبیعی است که خانوار ابتدا هزینههایی را که امکان تعویق آنها وجود دارد از برنامه خرید خود خارج کند؛ کالاهایی که نبود آنها در کوتاهمدت زندگی روزمره را مختل نمیکند؛ اما این اتفاق در بازار چگونه خود را نشان میدهد؟
لباس هم به خریدی غیرضروری تبدیل شد
در بازار پوشاک، نزدیک شدن فصل شروع دانشگاه و مدرسه در شرایط عادی باید به افزایش تقاضا منجر شود؛ دانشجویان و دانشآموزان برای سال تحصیلی جدید لباس، کیف و کفش میخرند و خانوادهها نیز بخشی از بودجه خود را به این خرید اختصاص میدهند؛ اما امسال، قیمتها و فاصله آن با قدرت خرید برخی مصرفکنندگان، این معادله را تغییر داده است. …
